Donald Trump kon het al van ‘A Face in the Crowd’ leren

Donald Trumps gooi naar het presidentschap lijkt onherstelbare averij te hebben opgelopen omdat hij elf jaar geleden vergat, of negeerde, dat zijn microfoon aanstond. Zijn afstotelijke „grab ’em by the pussy”-monoloog in de bus van Access Hollywood, met presentator Billy Bush als giechelende griezel die de bullebak aanmoedigt, joeg de halve Republikeinse partij in galop richting uitgang.

Grappig dat een mediaveteraan als Trump zo klassiek blundert in deze tijden van totale surveillance. Zoiets als ‘achter de schermen’ bestaat allang niet meer, dat weet hij best. Eigenlijk al niet meer sinds de klassieke film A Face in the Crowd uit 1957 van Elia Kazan, die de trope van de open microfoon – als eerste? – gebruikt. Waardoor een hypocriet ongewild een dodelijk publieke biecht aflegt.

In A Face in the Crowd, een film over de dan nog nieuwe vermenging van politiek, reclame en entertainment via televisie, krijgt zwerver Larry ‘Lonesome’ Rhodes door zijn lawaaiige charme en directheid een countryrevue in Arkansas, en dan op nationale televisie. In New York wordt hij een machtsfactor: senatoren dingen naar zijn gunst. Het sterrendom verandert Rhodes in een arrogante kwal die bedriegt, verraadt en 17-jarige majorettes uitwoont.

Tot de vrouw die hem liefhad uit walging de studiomicrofoon laat aanstaan tijdens de aftiteling van zijn show, en Amerika hoort wat deze good ol’ boy werkelijk over ze denkt. „Stomme idioten. Miserabele sukkels. Ik serveer ze hondenvoer, zij zien het als biefstuk.” Dan is hij snel weer de oude ‘Lonesome’ Rhodes, stomdronken loeiend in zijn New Yorkse penthouse. „I’m gonna make them love me again!”

Hoeveel tientallen malen heeft Hollywood dat script nadien verfilmd? „Wat, stond de microfoon nog aan?” En dan zijn er nog die honderden – duizenden? – films en tv-series waarin onaantastbare bazen ten val komen door een onbedoelde bekentenis in verborgen microfoons, camera of Robocop. Mannen kunnen het opscheppen niet laten.

Opvallend bij de Trump-tape is dat het zo weinig nieuws onthult: zie zijn eerdere schunnige optredens bij shockjock Howard Stern. Maar dat was performance, dit is betrapt worden. Zie je Trump knipogend met Billy Bush een knuffel vragen aan de actrice Arianne Zucker, de aanleiding tot zijn vagina-monoloog, dan krijg je het niet meer van je netvlies. Die grabbelhandjes, dat natte mondje met die naar Tic Tac riekende koeientong die hij in elk passerend jong ding wil douwen. Iew! Show, don’t tell. Het werkt altijd.

Coen van Zwol is filmredacteur