CDA tegen ‘ieder voor zich’-cultuur

Verkiezingsprogramma

Buma wil verontruste burgers tegemoet komen met veiligheid, gezinswaarden en zorg.

Foto Bart Maat/ANP

Het CDA bindt de strijd aan met de „doorgeschoten individualisering” van de Nederlandse maatschappij en met de „ieder voor zich”-cultuur. „Deze verkiezingen gaan over de grote vraag: is dit Nederland het land dat we willen doorgeven aan onze kinderen”, zei CDA-leider Sybrand van Haersma Buma woensdagochtend tijdens de presentatie van het verkiezingsprogramma. „Ik vrees dat heel veel mensen ‘nee’ zullen zeggen, of niet volmondig ‘ja’.”

De oppositiepartij wil, als inzet bij de Tweede Kamerverkiezingen van maart volgend jaar, de dienstplicht invoeren voor jongens en meisjes, in te vullen bij het leger of bij maatschappelijke organisaties. Achttien-jarigen en nieuwe Nederlanders zouden een boek moeten krijgen met „de rechten en plichten” van het Nederlanderschap. „Wie niet inburgert, verliest het recht om hier te blijven”, zei Buma.

Het CDA werkt in zijn beknopte programma niet verder uit waar die rechten en plichten uit bestaan.

De partij pleit verder voor extra investeringen bij politie, justitie en de rechtelijke macht. „De trieste balans van dit kabinet is dat je veiligheid niet vergroot met pakkende slogans. Een veilig land vraagt om stevige maatregelen. Geen woorden, maar daden.” Ook wil de partij meer geld voor defensie: „Dat is geen keuze, maar noodzaak.”

Justitie en de veiligheidsdiensten zouden volgens het CDA ruimere bevoegdheden moeten krijgen om cyberterreur en -criminaliteit tegen te gaan. Verder wil de partij dat recidivisten langer worden gestraft, en dat veroordeelden met straffen korter dan twee jaar niet in aanmerking komen voor voorwaardelijke vrijlating.

Het CDA wil geen rechtbanken sluiten, en de politie hoeft niet van het ministerie van Justitie terug te verhuizen naar Binnenlandse Zaken. Rust in plaats van weer een hervorming is belangrijk, meent de partij.

Veel aandacht geeft het CDA aan mantelzorgers. Zij die voor een familielid zorgen, moeten een „zorgbonus” krijgen in de vorm van belastingvoordeel. „Zorgen voor elkaar moet niet belast, maar beloond worden.”

Waardering zou ook moeten gelden voor vrijwilligers: onnodige regels moeten geschrapt en vijftigplussers die structureel vrijwilligerswerk doen, zouden moeten worden vrijgesteld van een sollicitatieplicht.

Het conceptprogramma wordt in januari aan de CDA-leden voorgelegd op het verkiezingscongres.