Boeren willen onderzoek naar schade

Noodweer

De schade na het noodweer in juni was grotendeels niet verzekerbaar, zeggen boeren en tuinders. Ze eisen onafhankelijk onderzoek.

Foto Paul Raats / ANP

De totale schade van de hagelstorm en wateroverlast die in juni het zuiden van Nederland teisterde is minstens 715 miljoen euro. Van dat bedrag is minimaal 53 miljoen niet verzekerbaar. Dat blijkt uit een zwartboek dat de zuidelijke land- en tuinbouworganisaties in samenwerking met de provincies Limburg en Brabant hebben laten maken.

De boerenorganisaties menen dat staatssecretaris Martijn van Dam van Economische Zaken onterecht stelt dat schade aan gewassen en gebouwen te verzekeren is, en eisen dat een onafhankelijke commissie onderzoek doet naar de gevolgen van het extreme weer in juni. Vrijdag gaan ze hierover in gesprek op het ministerie.

Eind juni barstte een precisiebombardement van hagelstenen los boven Zuidoost-Brabant en Noord-Limburg. De storm trof veel bedrijven en kwam bovenop extreme regenval in dezelfde periode in het gebied. Lokale bestuurders riepen staatssecretaris Martijn van Dam op om de gebeurtenissen uit te roepen tot nationale ramp, zodat de getroffen boeren beroep konden doen op een noodfonds. Dat gebeurde niet. Volgens Van Dam hadden de boeren in het gebied sinds enkele jaren de mogelijkheid zich voordeliger te verzekeren.

Om de boeren te helpen is er kort na de storm een landelijke werkgroep opgezet met daarin onder meer de boerenbonden, zegt een woordvoerder van het Ministerie van Economische Zaken. Hij wijst erop dat er maatregelen zijn genomen om de getroffen bedrijven te helpen, zoals inzet van de werktijdverkorting en hulp bij psychosociale problemen.

Maar dat is niet genoeg, zegt Léon Faassen, voorzitter van de Limburgse boerenorganisatie LLTB. Hij zegt dat in het zwartboek nu voor het eerst echt is onderzocht of de boeren zich konden verzekeren.

„Je ziet dat het in veel situaties redelijkerwijs niet mogelijk is. Er zijn ons gevallen bekend waar boeren een premie van vijf procent over de brutowaarde van hun gewassen moeten betalen. In het geval van schade krijgen ze dan soms niets of maar een klein deel uitbetaald.”

Daarnaast stellen veel verzekeraars in zijn ogen onredelijke beperkende voorwaarden, zegt Faassen.  „Ondanks een subsidie die boeren voor een verzekering kunnen krijgen is de kostenpost te groot.”

Volgens Faassen zijn vooral de verzekeringen op schade aan gewassen onbetaalbaar voor boeren. In het dossier dat de LLTB in samenwerking met de Brabantse boerenorganisatie ZLTO heeft laten maken, staat dat de schade aan gewassen minstens 285 miljoen euro bedraagt.

De boerenorganisaties ZLTO en LLTB eisen nu dat een onafhankelijke commissie in het getroffen gebied de schade onderzoekt, en duidelijk maakt welk gedeelte niet te verzekeren was. Faassen: „Uit ons onderzoek blijkt dat zo’n 95 procent van de getroffen boeren geen verzekering had. Dat is toch niet te verklaren als het zo eenvoudig zou zijn voor boeren om zo’n verzekering af te sluiten?” Er zijn hem al negentien boeren bekend die dreigen failliet te gaan en zes die praktisch al failliet zijn, zegt hij. „Dit kun je gewoon niet afdoen als bedrijfsrisico.”

Risico’s onderschat

Verzekeraars zeiden eerder tegen NRC dat weerschade prima te verzekeren is. Dat veel boeren dit niet hebben gedaan, zou volgens hen vooral komen doordat ze de risico’s van weerschade hebben onderschat. Een woordvoerder van het ministerie van Economische Zaken laat weten dat er drie verzekeraars zijn waarbij boeren subsidie kunnen krijgen. Boeren kunnen altijd bij minstens een van hen een verzekering afsluiten, aldus de woordvoerder.

Toch hebben veel mensen in het gebied het gevoel dat ze in de steek worden gelaten, merkt burgemeester Alfred Veltman van het Noord-Brabantse Someren. „Mensen zeggen tegen me: niemand kijkt naar ons om. En ik snap dat.” De burgemeester zegt teleurgesteld te zijn in hoe het Rijk heeft gereageerd op de gebeurtenissen.

„De staatssecretaris is hier één keer geweest, toen hij toch in de buurt moest zijn. Als Max Verstappen een autorace wint, dan hangt Mark Rutte direct aan de lijn. Als bij ons honderden mensen heel zwaar getroffen zijn, dan horen we niets.”