Trump veroorzaakt chaos bij Republikeinen

Amerikaanse verkiezingen De lijst met Republikeinse kopstukken die hun steun aan Donald Trump staken, blijft langer worden.

Paul Ryan, speaker van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, spreekt bij een bijeenkomst van de Republikeinse partij in Elkhorn, Wisconsin. Foto Mandel Ngan/AFP

Precies vier weken voor de Amerikaanse verkiezingen scheurt de Republikeinse partij verder. Partijkopstukken vallen elkaar openlijk af, Congresleden vallen elkaar aan. Nergens is een vorm van regie te bekennen, noch over de verschillende bloedgroepen, noch over personen. En met vooraanstaande Republikeinen die op hun eigen standpunten terugkomen, lijkt de chaos compleet.

Maandag verklaarde Paul Ryan, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, de campagne van Donald Trump niet langer te zullen steunen. In een ongekende manoeuvre spoorde Ryan in een besloten bijeenkomst Congresleden aan hun energie te richten op hun eigen campagnes. Ryan gaf openlijk toe niet langer te geloven in de overwinning van Trump. In plaats daarvan wil hij proberen de Republikeinse meerderheid in het Huis en het Congres te behouden.

Niet alleen Trump zelf, die op Twitter schreef dat Ryan „zijn tijd niet moet verspillen met het bevechten van de Republikeinse kandidaat”, maar ook de Trump-aanhang in het Congres kwam fel in opstand. Afgevaardigde Dana Rohrabacher uit Californië noemde Republikeinen die Trump afvielen „lafaards” en „een verraad aan Republikeinse kiezers die hun keus gemaakt hebben”. Drie kwartier later verzekerde Ryan, die er steeds een uiterst moeizame relatie met Trump op na heeft gehouden en er weken over deed om zijn officiële steun (endorsement) te geven, dat hij die officiële steun niet intrekt.

Een omgekeerde beweging leek Reince Priebus te maken, de voorzitter van de Republikeinse Nationale Commissie. Zondag veroordeelde hij de grove uitspraken van Trump in de vrijdag opgedoken video in absolute termen. Maandagmiddag verklaarde hij dat de partij achter Trump zal blijven staan. Priebus’ steun is voor Trump onmisbaar. Hij heeft zelf nauwelijks een campagneapparaat opgebouwd en leunt zwaar op de RNC als het gaat om campagnetelefoontjes en het langs de deur gaan om kiezers te mobiliseren.

Peilingen

Maandag bleek uit een nieuwe peiling van The Wall Street Journal en NBC dat Trump een forse achterstand heeft opgelopen. Republikeinse politici zitten gevangen in het dilemma dat zij het luidruchtige deel van het electoraat dat Trump met een overtuigende meerderheid in het zadel hielp, niet willen afvallen – deze kiezers blijven dan op 8 november thuis. Maar evenmin willen zij gematigde Republikeinen schofferen die walgen van Trump.

Er staat zeer veel op het spel. Als Clinton wordt gekozen, hoeven Democraten slechts vier Senaatszetels te winnen voor een meerderheid, als Trump wint vijf. Tot de publicatie van de video leek het onwaarschijnlijk dat de Democraten de voor een meerderheid benodigde dertig zetels in het Huis zouden winnen, maar door de losgebarsten Republikeinse straatgevechten zou ook dat kunnen lukken.

En dan is er nog het Supreme Court. Zonder controle van het Congres valt een progressieve meerderheid daar niet te stoppen, met op lange termijn definitieve gevolgen voor de wetgeving rond abortus, de doodstraf en wapenbezit.