Toch parlementair onderzoek naar Panama Papers

Het is voor het eerst dat de Tweede Kamer een zogenoemde mini-enquête gaat inzetten.

De SP wilde, in tegenstelling tot de PvdA en GroenLinks, ook vertegenwoordigers van multinationals als Ikea en Google verplicht oproepen voor een openbare hoorzitting. Foto: Arnulfo Franco / AP

Er komt toch een parlementair onderzoek naar onthullingen van de Panama Papers en de rol die de Nederlandse financiële sector speelt bij internationale belastingconstructies. Na weken van overleg werd een afgezwakt voorstel voor het houden van een parlementaire ondervraging dinsdagmiddag door de Tweede Kamer aangenomen.

Het is voor het eerst dat de Tweede Kamer dit nieuwe parlementaire onderzoeksmiddel, een zogenoemde mini-enquête, gaat inzetten. Het gaat om een versnelde enquête, waarbij getuigen verplicht moeten verschijnen en onder ede worden gehoord. Wie bij dit openbare verhoor niet de waarheid spreekt kan worden vervolgd voor meineed.

Panama Papers

In april lekten een groot aantal documenten uit met gegevens van internationale cliënten die gebruik maakten van een trustkantoor in Panama om grote vermogens buiten het zicht van de fiscus in belastingparadijzen te stallen. Daarbij doken ook namen op van een aantal Nederlandse partijen, zowel particuliere klanten, bedrijven als belastingadviseurs en Nederlandse trustfirma’s. Een deel van de Tweede Kamer wilde hierop nader onderzoek naar de rol die Nederland speelt als draaischijf van belastingontduiking.

Het duurde enige maanden voor de juiste vorm hiervoor werd gevonden. De drie initiatiefnemers voor een parlementair onderzoek, SP, PvdA en GroenLinks, waren het uiteindelijk niet eens over de reikwijdte van dit onderzoek en kwamen met twee voorstellen. PvdA en GroenLinks wilden alleen vertegenwoordigers van Nederlandse trustkantoren en belastingadviseurs horen. De SP wilde ook vertegenwoordigers van multinationals als Ikea en Google verplicht oproepen voor een openbare hoorzitting. Het voorstel van PvdA en GroenLinks is aangenomen.

D66 liet het langst haar eventuele steun voor het nieuwe parlementaire onderzoeksmiddel boven de markt hangen. Uiteindelijk stemde die partij voor en kregen GroenLinks en de PvdA een meerderheid.

GroenLinks-Kamerlid Rik Grashoff reageerde verheugd op het besluit van de Kamer:

“Het schandaal rond de Panama Papers openbaarde een groot netwerk van trustkantoren en belastingadviseurs die multinationals en rijke mensen helpen belasting te ontwijken. Nederland speelt in dit spel een schimmige rol. Met deze parlementaire ondervraging kunnen we dit verder ontrafelen en stappen zetten naar een eerlijker systeem waarbij iedereen eerlijk zijn belasting betaalt.”

Als het aan de initiatiefnemers ligt wordt de mini-enquête nog dit kalenderjaar gehouden.