Column

Hoe de lage rente banen vernietigt

Verzekeringsmaatschappij Delta Lloyd staat op het punt te verdwijnen als zelfstandig bedrijf. Misschien dat het merk nog wordt voortgezet door een nieuwe eigenaar, maar dat is het dan wel. Bestuursvoorzitter Hans van der Noordaa en zijn collega’s in de top van Delta Lloyd kunnen in hun arbeidsovereenkomst lezen hoe hun gouden handdruk eruitziet. Het plotse ongevraagde overnamebod vorige week van concurrent NN lijkt Delta Lloyd compleet verrast, zelfs verlamd te hebben. Raar. Elk beursgenoteerd bedrijf moet ten minste twee draaiboeken klaar hebben liggen én oefenen. Eén voor een beursoverval à la NN en één voor een inval van de concurrentiewaakhonden.

Uit de schaarse informatie destilleer ik het volgende. Op zondagavond 2 oktober kreeg Delta Lloyd een brief van NN met een overnamebod. Over een bod van 2,4 miljard euro schrijft men gelukkig nog brieven. Delta Lloyd beloofde kennelijk uiterlijk donderdagmorgen een reactie. Maar NN maakte het nieuws zelf al op woensdagmorgen 5 oktober bekend. De koers van Delta Lloyd vloog naar bijna 5,30 euro, de prijs die NN biedt.

Op die woensdag komt de reactie van Delta Lloyd niet verder dan: het NN-persbericht is binnen. Het duurt twee volle werkdagen voordat men inhoudelijk reageert. De toon is timide, op het onderdanige af. De boodschap: we verzetten ons niet tegen een hoger bod dan die 5,30 euro. Zoals dat gaat in zo’n maalstroom: speculanten dreven de koers hoger, naar 5,44 euro.

Twee observaties. Wat had de top van Delta Lloyd wél moeten doen? De verzekeraar had na ontvangst van de brief meteen maandagmorgen beleggers moeten informeren óver die brief.

Om twee redenen. Het zou me niks verbazen als er koersgevoelige informatie in staat. Dan is publicatie altijd verstandig. Anders kan het vervelende gevolgen hebben: onderzoek van beurswaakhond AFM. Of schadeclaims van beleggersvereniging VEB. Maar er is een tweede reden voor openbaarmaking. Je wilt NN niet het initiatief gunnen. Dit is winnen of verliezen. Schiet ze uit het water.

Dus je schetst in een persbericht het beeld van een grote boze wolf, NN, die jouw prachtige bedrijf (5.200 werknemers) wil opslokken, banen wil vernietigen en Nederland wil opzadelen met een nieuw financieel machtsblok. Bij NN werken 11.500 mensen. Je nodigt de vakbonden uit voor overleg en wijst hen op de kwalijke rol van NN. En je roept hen op de top van NN hierover te kapittelen. In de loop van de middag bel je specialisten in de Tweede Kamer of zij vragen willen stellen aan minister Lodewijk Asscher (Sociale Zaken, PvdA). Er komen immers verkiezingen aan.

Ondertussen draag je je favoriete zakenbank op om je grote aandeelhouders te vermurwen tot een steunbetuiging aan het bestuur.

De tweede observatie is de rol van de lage rente. NN heeft een uitstekende vermogenspositie, maar heeft, net als de rest van de financiële wereld, steeds meer last van die lage rente. Ik wil de ultralage rentepolitiek van de Europese Centrale Bank (ECB) niet als hoofdschuldige aanwijzen, maar medeschuldig is de ECB wel. Dus doet zich nu het feit voor dat het rijke NN bij gebrek aan rendement op z’n beleggingen een andere verzekeraar koopt om via banenreductie en kostenvermindering toch zijn beoogde rendement te halen. Na de race van de rente naar de bodem, volgt nu de race naar de bodem voor verzekeringsbanen en ‘witteboordenwerk’.

Menno Tamminga schrijft op deze plaats elke dinsdag over ondernemingsbeleid en economie