Wie wint de Nobelprijs voor literatuur? Roth (12-1) of Murakami (5-1)?

Nobelprijs voor Literatuur

Bij de wedkantoren zijn de inzetten op de schrijvers inmiddels bepaald.

Na een week uitstel – een agendakwestie, geen ruzie, volgens een lid van de Zweedse academie – wordt donderdag dan toch de 109de Nobelprijs voor Literatuur uitgereikt. Traditiegetrouw zetten de wedkantoren (het Britse Ladbrokes voorop) de kanshebbers op een rij. Vorig jaar hadden de gokkers het zelfs bij het rechte eind: de bij de bookmakers favoriete Svetlana Alexijevitsj won. Soms komt de winnaar uit de lucht vallen (Mario Vargas Llosa in 2010), maar meestal staat hij (of zij) wel in de toptien van de bookmakers. Daarbij is het wegstrepen van de meest voor de hand liggende kandidaten vaak de beste manier om in de buurt van de winnaar uit te komen.

Daarom staan hieronder de eerste acht kanshebbers volgens Ladbrokes, met extra aandacht voor de redenen waarom zij niet winnen.

Na deze acht volgt een groot peloton van auteurs met een notering van 20 tegen één, waarin er tegen iedereen wel wat pleit: de Albanees Ismail Kadare (te Oostblok, na Alexijevitsj), de Amerikaanse Joyce Carol Oates (wisselvallig oeuvre), de Hongaar Péter Nádas (langlopende kandidaat, waarschijnlijk bijgehaald door zijn landgenoot Lászlo Krasznahorkai), de Ier John Banville (eigenlijk best een gokje waard), de Portugees António Lobo Antunes (zou kunnen, maar dan verwacht je hem hoger bij de bookmakers), de Hongaar Krasznahorkai (te snel na zijn concurrerende Man Booker International Prize vorig jaar) en de Argentijn César Aira (erg snel na Vargas Llosa; dat hij in de lijst opduikt kan wijzen op het gerucht dat er een Spaanstalige winnaar komt – pleit dus ook weer een beetje voor Marías).

1210IHN_nobelThiongobook

Ngugi wa’Thiongo

4 tegen 1.
Kenia, 1938
Wizard of the Crow
Eén pond inzet levert bij winst vier pond uitkering op). Vóór de Keniaan, vooral bekend van Wizard of the Crow, pleit zijn engagement en zijn afkomst; Afrika is historisch gezien zeer karig bedeeld met Nobelprijzen. Maar zelfs voor schrijvende Nobelprijswinnaars is hij wel erg links. En het Nobelcomité neigt de laatste jaren naar winnaars die als literator een grote faam hebben – en een groot publiek.

1210IHN_nobelMurakamibook

Haruki Murakami

5 tegen 1
Japan 1949
Norwegian Wood
De Japanner is dankzij romans als Norwegian Wood zo ongeveer de beroemdste schrijver ter wereld en bovendien kreeg zijn land al 20 jaar geen Nobelprijs. Maar of hij werkelijk een rol speelt bij de academie weet niemand. Elk jaar begint hij als koploper bij de bookies – en zakt hij dan weg. Zo ook dit jaar. Kansloos dus.

1210IHN_nobelAdonisbook

Adonis

6 tegen 1
Syrië, 1930
Wat blijft
De al lang in Europa (en nu in Parijs wonende) Syrische dichter van wie dit jaar nog de bundel Wat blijft werd vertaald, geldt al twintig jaar als outsider en tien jaar als voorname kandidaat. Maar ook hij heeft relatief weinig lezers (zie Wa’Thiongo) en de gecompliceerde burgeroorlog in zijn vaderland werkt in zijn nadeel, net als zijn leeftijd.

1210IHN_nobelRothbook

Philip Roth

12 tegen 1
VS, 1933
The plot against America
Sinds de vorige secretaris van het Nobelcomité de hele Amerikaanse literatuur in het verdomhoekje zette, geldt de niet-bekroning van de Amerikaan als symbool voor de mismatch tussen de VS en de Nobelprijs. Daardoor wordt er veel op hem ingezet, waardoor hij bij de gokkers kansrijker kan lijken dan hij is bij de leden van de Zweedse Academie. Roths romans The plot against America en The human stain sluiten naadloos aan bij de presidentsverkiezingen. Maar als de Zweden de Amerikanen weer in de armen sluiten, ligt een andere Amerikaan meer voor de hand.

1210IHN_nobelFossebook

John Fosse

12 tegen 1
Noorwegen, 1959
De naam
Noorse toneelschrijver (dat laatste is een genre dat soms plotseling bekroond wordt) die naar verluidt hoog staat bij de bookmakers omdat zijn vrienden een paar jaar geleden massaal op hem inzetten bij wijze van verjaardagscadeau. Fosse dankt zijn reputatie vooral aan het toneelstuk De naam. Dat verhaal is te mooi om niet in te geloven. Geen Fosse dus.

1210IHN_nobelKoUnbook

Ko Un

14 tegen 1
Korea, 1933
Ochtenddauw
Archetypische Koreaanse Nobelkandidaat van het type ‘nooit van gehoord’. Geëngageerd dichter, debuteerde met de bundel Ochtenddauw in 1966, oud politiek gevangene. ‘Het sneeuwt./ Ik wil een hond worden / in een dorp,/ nee/ een beer die slaapt/ diep in de bergen/ zich nergens van bewust./ Het sneeuwt/ sneeuwt.’ Pleit meer tegen dan voor, onder meer zijn leeftijd.

1210IHN_nobelDondeLillobook

Don DeLillo

14 tegen 1
VS, 1936
Underworld.
Daar is ‘de andere Amerikaan’. Auteur van Great American Novels als Underworld. DeLillo heeft een kolossale reputatie, maar is waarschijnlijk ook te Amerikaans voor het Zweedse Nobelcomité. Bovendien werden zijn boeken de laatste 15 jaar gemengd ontvangen, wat een prijs een beetje gek zou maken.

1210IHN_nobelMariasbook

Javier Marías

16 tegen 1
Spanje 1951
Jouw gezicht morgen.
Internationale ster , zeker sinds de voltooiing van de trilogie Jouw gezicht morgen. Op Marías wordt dit jaar meer ingezet dan andere jaren, wat kan duiden op een lekje bij de Zweedse Academie. Die is ongetwijfeld gecharmeerd van de grote morele vragen die hij in zijn boeken aan de orde stelt. Tikje jong, maar verder zijn er eigenlijk niet zo veel redenen waarom Marías niet zou winnen.