Syrische vluchtelingen zijn nu helden in Leipzig

Klopjacht Waar de Duitse politie niet in slaagde, lukte drie Syrische vluchtelingen wel. Ze pakten een Syrische terreurverdachte op.

De politie heeft het station van Chemnitz afgezet in de zoekactie op 8 oktober naar een vermoedelijke Syrische terrorist. Foto Jens-Ulrich Koch/AFP

Dit is het toppunt, schreef een Duitse journalist ironisch op Twitter: nu pikken de vluchtelingen ook het werk van de politie al in! Hij reageerde daarmee op het nieuws dat niet de pólitie de gevaarlijke terreurverdachte had opgepakt die al het hele weekeinde was gezocht, maar dat drie Syrische vluchtelingen de man hadden overmeesterd.

Die verrassende ontknoping heeft niet alleen opluchting teweeg gebracht, ook verwarring. Zeker, Duitsland is opnieuw aan een grote terreuraanslag ontsnapt. Maar waarom toonde minister De Maizière zich zo tevreden over het politie-optreden, terwijl er zo veel was misgegaan? En waarom prees hij in het openbaar niet de drie Syriërs die voor elkaar kregen wat een massale klopjacht van de politie twee dagen lang niet lukte?

Merkel is hun dankbaar

In diverse kranten worden de drie Syriërs nu helden genoemd, en vanuit Afrika sprak bondskanselier Merkel haar dank aan hen uit. Het verhaal hoe zij de 22-jarige Jaber al-Bakr te pakken kregen, en overdroegen aan de politie, komt stukje bij beetje naar buiten. Het is niet alleen spannend, maar biedt ook inzicht in de Syrische vluchtelingengemeenschap in Duitsland en laat zien dat die een belangrijke rol kan spelen bij terreurbestrijding.

Weken had de politie al-Bakr in de gaten gehouden, voor ze zaterdagochtend besloot hem op te pakken. Gevreesd werd dat hij in zijn appartement in het Oost-Duitse Chemnitz zo veel explosief materiaal had verzameld, dat hij spoedig een aanslag zou kunnen plegen. De man, vluchteling uit Syrië, zou in contact staan met de terreurorganisatie Islamitische Staat.

Maar toen de politie eerst een waarschuwingsschot loste en vervolgens het appartement wilde binnengaan, wist de man te ontkomen. De speciale politie-eenheid droeg een uitrusting van dertig kilo, en kon de sprintende Syriër niet bijhouden. Schieten was te gevaarlijk, gezien de grote hoeveelheid explosieven die hij in zijn appartement bleek te hebben. Gevreesd werd dat hij daarvan ook iets had weten mee te nemen in zijn rugzak.

Terwijl landelijk alarm werd geslagen, werd vooral op de luchthavens van Berlijn de beveiliging verscherpt, omdat hij daar een aanslag zou willen plegen. Wat de autoriteiten ontgaan lijkt te zijn, is dat de man waar in heel Duitsland naar werd gezocht, dezelfde dag nog op een sociaal netwerk van Syrische vluchtelingen een oproep plaatste dat hij dringend een slaapplaats zocht in Leipzig.

Mislukte aanhouding

Veel vluchtelingen zijn erg actief op sociale media, om elkaar te helpen, om contacten met familie en vrienden te onderhouden en om tips uit te wisselen over het leven in het land van aankomst. Zo werd er ook al snel nadat het nieuws over de mislukte aanhouding in Chemnitz naar buiten was gekomen, op Facebookpagina’s van Syrische vluchtelingen opgeroepen naar de gezochte man uit te kijken.

Maar de mannen die de helden van Leipzig zouden worden, zagen op internet alleen een oproep van een landgenoot die een slaapplaats zocht, en gingen naar het station om hem op te halen. Ze troffen hem, vertelde een van hen aan de krant Bild, en namen hem mee naar huis, gingen rijst en met lamsvlees met hem eten en kregen van hem te horen dat hij net in Duitsland was aangekomen. De volgende dag vroeg hij of ze zijn haar wilde knippen, wat ze deden. Pas toen de man zondagavond weer ging slapen hadden ze argwaan gekregen, en bespraken ze met vrienden op Facebook of dit misschien de gezocht Syriër was.

Verlengsnoeren

Ze kwamen tot de conclusie dat hij inderdaad de gezocht al-Bakr was, bonden hem vast met verlengsnoeren en belden de politie. Maar omdat ze nauwelijks Duits spreken, lukte het niet duidelijk te maken wat er aan de hand was. Daarop ging een van hen met een foto van al-Bakr op zijn telefoon naar een politiebureau, waarna de politie hem alleen nog maar hoefde in te rekenen. Eén van de drie mannen vertelde later aan Duitse media dat al-Bakr hun nog geld had geboden om hem te laten gaan, maar dat ze dat verontwaardigd van de hand hadden gewezen.

Vluchtelingen en hun medestanders zien in de ontknoping een mooi bewijs dat het verkeerd is om alle vluchtelingen als terroristen te zien. Maar de CSU ziet in de kwestie vooral aanleiding om te pleiten voor meer bevoegdheden voor de politie en een scherper toezicht op asielzoekers en vluchtelingen.