Crisis in Belgische regering door begrotingsruzie

Premier Charles Michel heeft het voorlezen van zijn jaarlijkse Beleidsverklaring uitgesteld.

Premier Charles Michel op archiefbeeld. Foto Bruno Fahy / AFP

Door ruzie in zijn coalitieregering kan de Belgische premier Charles Michel zijn Beleidsverklaring – ieder jaar op tweede dinsdag van oktober – niet presenteren in het parlement. Spelbreker is de christendemocratische partij CD&V die op het laatste moment de invoering van een vermogenswinstbelasting eiste. Voor de andere partijen in de centrumrechtse coalitie is dat “onbespreekbaar”. Ze verwijten CD&V “hoog spel te spelen”.

Maandagavond leken de onderhandelingen – over begroting en flexibilisering van de arbeidsmarkt – bijna rond. Maar CD&V liet de zaak alsnog ontploffen door vast te houden aan een belasting op winst op aandelen. ‘Onbespreekbaar’? Dat zullen we nog wel zien, is nu de strategie van CD&V. De onderhandelingen gaan dus door. Vrijdag is de uiterste deadline: dan moet België de begroting ter goedkeuring inleveren bij de Europese Commissie. “Een bizarre situatie,” reageert vice-premier Jan Jambon van de grootste regeringspartij, de Vlaams-nationalistische N-VA.

Premier Michel en de betrokken ministers zagen maandagavond hoe vicepremier namens CD&V Kris Peeters plots de onderhandelingstafel verliet. “Ik kom zo terug,” beloofde Peeters. Maar Peeters kwam nooit meer terug, en na vijf uur wachten werd duidelijk dat de crisis compleet was. “We hebben dan maar de match van de Rode Duivels bekeken,” reageerde minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders laconiek.

Geen poker

Hoe nu verder? Het wantrouwen is groot, schrijven Belgische kranten. Heeft CD&V gegokt en verloren? “Dit was geen poker,” zei CD&V-partijvoorzitter Wouter Beke dinsdagochtend tegen de Vlaamse Radio1. Hij wil “de zaak overpeinzen en opnieuw samenzitten.”

Zijn partij staat in de peilingen onder druk omdat een groot deel van de achterban ontevreden is over de ‘harde, rechtse’ lijn van de regering Michel. Met de ‘linkse’ eis om de lasten “rechtvaardiger” te delen, hoopt CD&V die onvrede weg te nemen. Partijvoorzitter Beke: “Het debat gaat nu over de fiscale hervorming. Die moet gefinancierd worden op de juist manier. Mensen met grote vermogens moeten een bijdrage leveren.”

Dat zijn partij er voor verantwoordelijk is dat premier Michel vandaag zijn optreden in het parlement op het laatste moment moest afzeggen noemt Beke “niet elegant, maar het is zeker geen drama.”

Twee keer eerder – onder premiers Yves Leterme en Elio Di Rupo - werd de presentatie van een Beleidsverklaring uitgesteld. “Dit is een blamage,” zegt politicoloog Dave Sinardet tegen persbureau Belga. “De regering lijdt gezichtsverlies. Het uitstel komt door een fundamentele crisis.”