Protest tegen hoger collegegeld in Zuid-Afrika

Zuid-Afrika

Studentenprotest tegen verhoging van collegegeld in Zuid-Afrika ontspoort. Het collegegeld is sinds 2008 met 80 procent gestegen.

Protesten tegen de verhoging van het collegegeld in Johannesburg liepen maandag uit op confrontaties met de oproerpolitie. Foto Mujahid Safodien/AFP

Een stadsbus die vlakbij de ingang van de universiteit van Witwatersrand wordt afgebrand, brandweerlieden die worden bekogeld met stenen, geplunderde winkels in Johannesburg. Studenten die elkaars colleges verstoren. Een hongerstaking op de Universiteit van Stellenbosch. Campussen gesloten in Pretoria, Kaapstad, Durban en Grahamstown. Duizenden studenten in heel Zuid-Afrika die dreigen niet te kunnen afstuderen dit jaar.

Het studentenprotest dat vorig jaar met succes het standbeeld van de Britse kolonist Cecil John Rhodes ten val bracht en de regering wist te overtuigen een jaar lang de collegegelden te bevriezen, is maandag opnieuw ontspoord in gewelddadige botsingen met de oproerpolitie en bedreigingen van studenten aan elkaar. De grote afwezige tijdens de felle strijd op de campussen: de regering van president Jacob Zuma.

Gratis onderwijs

De regering kondigde eerder een verhoging aan van maximaal 8 procent in 2017. De studenten pleiten voor gratis onderwijs, dat toegankelijk is voor alle Zuid-Afrikanen. De strijd is het felst op de Universiteit van Witwatersrand. die maandag vergeefs de colleges probeerde te hervatten. De oproerpolitie greep hard in nadat een kleine groep studenten agenten met stenen bekogelde. Toen daarna de campus werd gesloten voor studenten, verplaatste het protest zich naar het stadscentrum van Johannesburg. Het was niet duidelijk of degenen die de stadsbus in brand staken en de winkels plunderden studenten waren.

Universiteiten vrezen dat dit academisch jaar gevaar loopt. “Er zal een grote groep studenten niet kunnen afstuderen. Dat betekent dus ook dat de 1600 doctoren die in december zouden afstuderen volgend jaar niet in de ziekenhuizen aan de slag kunnen die op hen wachten”, waarschuwt bestuursvoorzitter Ahmed Bawa, van de koepel van universiteiten van Zuid-Afrika. Volgens het statistiekbureau van Zuid-Afrika zijn collegegelden sinds 2008 met 80 procent gestegen.

Weinig steun

Universiteitsbesturen vrezen dat het voor tweede jaar op rij bevriezen van de gelden het niveau van het onderwijs zal aantasten. Veel studenten steunen de protesten dit jaar niet, in tegenstelling tot de massademonstraties die vorig jaar de regering dwongen de collegegelden te bevriezen. Een opiniepeiling per sms op de universiteit van Witwatersrand liet zien dat 77 procent van de studenten wil dat hun universiteiten heropenen. Studentenleiders noemen die peiling onbetrouwbaar. Zij hoopten vrijdag de universiteitsbesturen aan hun kant te krijgen in de strijd voor hogere onderwijssubsidies van de regering. ,,De meerderheid in dit land bestaat uit zwarte studenten die nooit door de deuren van een universiteit zullen gaan enkel en alleen omdat ze arm zijn. Wie spreekt er voor hen? Niemand, behalve wij’’, zei de voorzitter van de Studentenraad op de Universiteit Witwatersrand, Fasiha Hassan. Ze vreest dat als ze nu de protesten staken, alles bij het oude blijft.

Behalve een korte speech heeft president Zuma tijdens de crisis van de afgelopen weken niets van zich laten horen.