‘Externe handarbeid’ in de Bouwkeet

Reportage Rotterdam

Kinderen uit de achterstandswijk leren serieus knutselen en krijgen zo weer toekomstperspectief. De Britse kroonprinses komt kijken.

Jongeren knappen fietsen op bij de Bouwkeet in de Rotterdamse wijk Bospolder/Tussendijken. De fietsen mogen ze vervolgens houden. Foto Ilvy Njiokiktjien

Niets in de Bouwkeet ziet er rommelig, geïmproviseerd of bij-elkaar-geraapt-jeugdhonkerig uit, hoewel de naam dat misschien suggereert. Het is ook geen keet, maar een oud postkantoor in de Rotterdamse wijk Bospolder/Tussendijken waarin nu werkplaatsen zitten. Strakke state-of-the-artwerkplaatsen voor textiel, hout, keramiek, metaal en ook kunststof, robotica en 3D-printers. De Bouwkeet is vooral bedoeld voor de kinderen uit de buurt; een achterstandswijk, waar vrijwel niemand een tuin heeft en 90 procent sociale woningbouw is.

Dinsdag komt Kate Middleton, de vrouw van de Engelse kroonprins, er langs tijdens een kort bezoek aan Nederland. „Ze wilde een plek bezoeken waar kinderen een toekomstperspectief krijgen”, zegt Daniel White, die de laatste anderhalf jaar besteedde aan het opzetten van deze makerspace. White gaf eerder kunststudenten les aan de Willem de Kooning Academie.

„We mikken vooral op kinderen tussen de 10 en 15 jaar. Zij kunnen hier nergens heen, en we willen ze een alternatief bieden voor hangen op straat”, zegt White. „Het is de bedoeling dat ze jong instromen. Dan zijn ze nog plooibaar.” Dat gaat in eerste instantie via programma’s met school. „Een soort externe handenarbeid, maar dan beter.” Fysieke vakken zijn vrijwel verdwenen uit de scholen, zegt hij, vooral in arme wijken. Terwijl je daar veel vaardigheden mee opdoet, zegt White, vooral de zogeheten soft skills: ondernemen, plannen, creativiteit, samenwerken.

Tien-nul achter

Zo’n cursus begint altijd met iets wat altijd lukt, zegt White. Dit is geen wijk waar ouders knutselen of spelen met hun kinderen, of ze naar clubjes sturen. White houdt een zelfbedrukt tasje met een rits omhoog. „Na les één loop je de deur uit met zoiets, iets kleins, dat je echt kunt gebruiken.” Zo raken de kinderen minder snel ontmoedigd als ze daarna ingewikkelder dingen doen, zoals zelf een T-shirt bedrukken.

Naast de schoolprogramma’s zijn er losse cursussen en is er ‘open werkplaats’: op bepaalde uren kunnen wijkbewoners de werkplaatsen gebruiken. Ze betalen met een tegenprestatie. Voor kinderen is dat meedoen aan het afsluitende „showmoment”, zoals een fotoshoot. „Vooraf spreken we dat echt af, de kinderen gaan een commitment aan”, zegt White. Volwassenen geven in ruil voor werkplaatstijd cursussen of beheren de werkplaats een paar uur.

Foto Ilvy Njiokiktjien

Foto Ilvy Njiokiktjien

De ambities van de Bouwkeet zijn groot. Kinderen krijgen de beschikking over serieuze apparaten: 3D-printers, lasapparatuur, een bank waarmee je door platen staal van anderhalve centimeter heen kunt zagen. Later kunnen ze misschien een technische opleiding gaan volgen.

Uiteindelijk moet de Bouwkeet ook de wijk helpen veranderen. Bewoners die elkaar tegenkomen in het „schuurtje van de buurt”, en daardoor beter gaan samenleven. White: „En zien: er is wél perspectief voor mijn kinderen.” Het geld voor het project komt van de liefdadigheidsorganisatie van de familie Van der Vorm, de Verre Bergen.

Veel kinderen in deze wijk hebben geen fiets.

Verdien een fiets

Een van de cursussen is ‘Verdien een fiets’. De Bouwkeet krijgt van de gemeente ‘weesfietsen’ – elders weggeknipt, vaak wrakkig – die de kinderen uit elkaar halen en weer opbouwen. Naar hun eigen smaak: fixies of versnellingen, lage frames, choppersturen, in de spuiterij kunnen ze zelf de kleuren kiezen. Aan het eind van de cursus mogen ze de fiets houden. Je zou denken dat iedereen op de 3D-printer wil, maar nee. „Die fietscursus is helemaal volgeboekt”, zegt White. „Vergis je niet, veel kinderen in deze wijk hebben geen fiets.” Bij de cursus ‘Verdien een computer’ kun je een computer bouwen. Ja, bouwen: printplaten, harde schijven en gepimpte kasten en al. Solderenderwijs.

Maar nu wordt eerst alles in orde gemaakt voor het bezoek van Kate. Een nieuwe stoep, gordijnen voor de grote ramen aan de straatkant. „We mogen geen ‘Kate’ tegen haar zeggen, maar Duchess of Cambridge. En we mogen ook onze hand niet uitsteken om haar te begroeten; zij mag zelf bepalen wie ze de hand schudt.”