Belastingen Oranjes gecompenseerd ondanks ‘gevoelens van onbehagen’

Koningin Juliana met een stapel bankbiljetten bij de opening van het nieuwe gebouw van de Nederlandse Bank, in 1968. Foto: ANP

De Oranjes worden sinds 1973 heimelijk gecompenseerd voor de belastingen die ze sinds dat jaar moeten betalen op hun privé-vermogen. De compensatie gebeurt al 43 jaar via een ophoging van de jaarlijkse uitkering voor het staatshoofd. Daarover hoeft geen belasting te worden betaald.

Dat meldde RTL Nieuws maandagavond. Met name prins Bernhard zou destijds hebben aangedrongen op de compensatie. Het kabinet-De Jong ging bij de voorbereidingen van de deal door de bocht, ondanks „gevoelens van onbehagen” onder topambtenaren. Die beklaagden zich in interne stukken over de „nogal extreme gedachten” bij het Hof. Dat wilde het onderste uit de kans halen in de onderhandelingen over de nieuwe financiële regeling (Financieel Statuut).

Het kabinet-De Jong zorgde er tevens voor dat de Tweede Kamer niets te weten kwam over de compensatie, aldus RTL dat stukken over de onderhandelingen opdiepte in het Nationaal Archief.

Motie

Over de belastingen voor het staatshoofd en zijn familie is veel te doen. Vorig jaar nam de Tweede Kamer een motie aan die premier Rutte opriep het koninklijk paar meer belasting te laten betalen. Rutte heeft deze wens naast zich neergelegd. Eind deze maand komt het onderwerp terug bij de behandeling van de begroting van de Koning.

Koning Willem-Alexander ontvangt dit jaar een uitkering 5,4 miljoen euro, waarvan 4,5 miljoen voor personele en materiële uitgaven. De rest is zijn persoonlijke inkomen. De berekening van de vergoeding vloeit rechtstreeks voort uit de afspraken uit 1973. Hoe hoog de compensatie precies was, is onduidelijk, aldus RTL. Het zou zijn gegaan om een bedrag van 150.000 à 200.000 gulden.

De Rijksvoorlichtingsdienst reageerde maandag met een uitleg van financiële regeling van destijds. Daaruit blijkt dat de vaststelling van de hoogte van de jaarlijkse uitkering vanaf 1973 door uiteenlopende factoren werd bepaald. Zo vielen destijds inkomsten uit de Kroondomeinen voor de Oranjes weg, iets waarvoor de familie vermoedelijk ook compensatie zocht.