Column

De Gazastrook is binnen vier jaar onbewoonbaar

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt hier elke week de feiten van de hypes.

Een Palestijnse familie in Gaza neemt de schade op die Israël volgens hen veroorzaakte. Foto Mohammed Salem/Reuters

Als de ont-ontwikkeling doorzet, kan de Gazastrook binnen vijf jaar onbewoonbaar zijn, zo voorspelden de Verenigde Naties in september 2015. Ont-ontwikkeling – geen stagnatie maar achteruitgang – is geen woord maar het gebeurt dan ook niet al te vaak. De Gazastrook is een tamelijk uniek geval met 1,8 miljoen mensen binnen een gebied zo klein als eenderde van de Flevopolder waar in de afgelopen tien jaar driemaal een Israëlisch militair offensief overheen is gegaan om het Hamasregime mores te leren. En dat intussen een kleine tien jaar wordt geblokkeerd door Israël. Gaza is weggezakt in het internationale bewustzijn, dus ik leg maar even uit: Israël bepaalt wie en wat en in welke hoeveelheden er in en uit mogen. Bijvoorbeeld bouwmateriaal.

Ik kan nu allemaal cijfers over u heen gieten maar ik beperk me tot één: 80 procent van de Gazanen is afhankelijk van humanitaire hulp. Dat komt niet alleen door Israël maar ook door wanbeleid. En de bevolkingsgroei.

NRC

Carolien Roelants. NRC

Mini factcheck: zet die ont-ontwikkeling een jaar later door? Ik vroeg het de Gazaanse (afval)waterexpert Mahmoud Shatat, die voor de Britse hulporganisatie Oxfam aan verbetering van de watersituatie werkt en onlangs in Nederland was. Zijn antwoord was: het wordt erger en erger. Zijnde waterexpert vertaalde Shatat de situatie naar water. Omdat het grondwater is verzilt en anderszins verontreinigd, is 96 procent van het water nu ongeschikt voor consumptie. Water voor consumptie wordt ontzilt. Maar 45 procent daarvan is weer biologisch verontreinigd.

Naar de praktische gevolgen van de watercrisis. Schoon water om te drinken en te koken is heel duur; 9,30 euro per kubieke meter (in rijk Nederland minder dan 1 euro). Gezinnen besteden een derde van hun inkomen aan water en consumeren (dus) de helft van de hoeveelheid water die de Wereldgezondheidsorganisatie adviseert.

Hier draaien we zonder nadenken de kraan open, maar hoe werkt dat nu in Gaza? Shatat: de waterverkoper komt elke week met zijn tankauto met water uit de ontziltingsfabriekjes voorrijden. Die pompt het water in je voorraadtank in de kelder. Voor gebruik moet dat omhoog worden gepompt. Maar dat kan weer alleen als er stroom is – en die is er acht uur aan, acht uur af. Omdat brandstof schaars en duur is, zijn er geen generatoren.

Nu was premier Netanyahu recentelijk in Nederland waar hij zei dat Israël alleen maar een probleem heeft met de „terroristen van Hamas”, en niet met het volk van Gaza. Met andere woorden, de bevolking is al tien jaar collateral damage. Maar het eerste dat hij nu ging doen, in samenwerking met Nederland, was de energie- en watervoorziening verbeteren. Hij gaf geen details. Turkije kondigde in juni, na de normalisatie met Israël, ook al aan „onmiddellijk” Gaza’s water- en energiecrisis aan te pakken. En? Ja, we hoorden ervan, zei Shatat. „We hopen.”