Commentaar

Wachten op wonderen

Veel wetenschappelijk nieuws bestaat voor een groot deel uit belofte. Er is bijvoorbeeld een héél klein stukje ontrafeld van een procesje in een hersencel, maar straks, straks!, komen er medicijnen tegen geheugenverlies of parkinson en dan zal iedereen veel gelukkiger zijn dan nu. Zoiets.

Het is natuurlijk soweiso geweldig dat we al een klein beetje meer inzicht krijgen in de ongelofelijk complexe processen in onszelf en de wereld om ons heen. Maar conclusies uit onderzoek gaan dus vrijwel altijd verder dan de daadwerkelijke vondsten.

Het helpt ook onderzoekers nieuw geld los te krijgen, het geeft aandeelhouders nieuw vertrouwen en de medewerkers weten: we werken hier aan de toekomst.

Als we bij het wetenschappelijk nieuws nu al zeker zouden weten dat het hier bij zou blijven, zouden we er dan nog steeds zo veel belangstelling voor hebben? Wat is een ijsveld op Pluto nog, zonder hoop op dieper inzicht in zonnestelsel en onszelf?

Verderop in deze bijlage brengen we duidelijk nieuws met een grote hypotheek op de toekomst. ‘Kweekvlees’ kennen we al jaren als belofte (die ook nog steeds kan uitkomen hoor) en Marianne Heselmans beschrijft nu ook de beloftes van kweek-leer, kweek-eieren en kweekzuivel. Erg interessant allemaal. En, eh, we zullen zien.

De hoop op toekomst is geen onzin, maar we hoeven ons ook niet gek te laten maken. Wondermiddelen staan ongetwijfeld voor de deur, dankzij de recente vooruitgang in celbiologie, genetica en computerkracht. We kennen ze alleen nog niet. De Nieuwe Tijd komt, maar voorwaar: met een nieuwe tijd zullen ook valse profeten sneller geëerd worden.

Daarom was het verfrissend dat nieuwste Nederlandse wetenschappelijke held, Nobelwinnaar Ben Feringa, zich zo bescheiden uitliet, in zijn eerste speech als nobelist, in zijn eigen collegezaal in Groningen. Zijn inderdaad fantastische fundamentele vindingen op het gebied van nanomachines zullen over dertig jaar praktische toepassingen in de gezondheidszorg en techniek vinden, zei hij. Dertig jaar! Soms zullen we op de echte wonderen moeten wachten. Ben Feringa wordt voorin deze krant geïnterviewd over zijn leven en werk door Marcel aan de Brugh.