VVD: vooral ‘zorgen van Nederlanders wegnemen’

Verkiezingsprogramma VVD

De VVD komt met veel bekende standpunten. En ook: 10 miljard lastenverlichting. En langer doorwerken moet makkelijker worden.

Premier Rutte vrijdagochtend bij de presentatie van het verkiezingsprogramma van de VVD. Foto ANP / Lex van Lieshout

Geen grote hervormingen meer, maar „beschermen” wat het afgelopen kabinet heeft bereikt en „zoveel mogelijk zorgen van Nederlanders wegnemen”. De grootste regeringspartij VVD presenteerde vrijdagmorgen een verkiezingsprogramma voor de komende vier jaar met op de meeste terreinen – arbeidsmarkt, justitie en integratie – al bekende rechtse standpunten.

Alleen waar het om de pensioenen gaat ziet de VVD wel een hervorming voor zich, al benoemt de partij dat zelf niet zo. Iedereen moet een individueel pensioenpotje krijgen, dat wel collectief beheerd kan worden. Als mensen langer willen doorwerken, moeten ze later AOW kunnen krijgen, dan krijgen ze ook een hoger bedrag.

De VVD wil verder investeren in defensie, veiligheid en innovatie. Defensie moet ongeveer 1 miljard euro erbij krijgen. Verder „streeft” de partij naar zo’n 10 miljard euro lastenverlichting voor bedrijven en burgers, zei Jan Antonie Bruijn, voorzitter van de programmacommissie, vrijdagmorgen.

Hoe hoog dat bedrag aan lastenverlichting precies uitvalt, laat de VVD afhangen van de voorspellingen van het Centraal Planbureau. Als de economische groei hoger uitvalt dan verwacht, wil de VVD het geld dat de overheid daardoor extra kan besteden, gebruiken. Bezuinigen wil de VVD in het verkiezingsprogramma alleen op ontwikkelingssamenwerking. Uiteindelijk wil de VVD dat de rijksbegroting in evenwicht komt.

Premier Mark Rutte kwam vanmorgen ook met een ‘persoonlijk plan’ voor Nederland. Hij wil ervoor zorgen dat de komende jaren „iedereen er de vruchten van plukt dat het beter gaat”. Dat plan laat vooral zien dat de VVD de campagne voor de verkiezingen van maart 2017 voert met de premier als middelpunt.

Hieronder de belangrijkste en opmerkelijkste zaken uit het programma:

Defensie: extra geld nodig

Defensie moet „volledig op orde worden gebracht”, investeringen zijn nodig. Alle defensie-onderdelen – marine, luchtmacht, landmacht en marechaussee – moeten volgens de VVD behouden blijven. Het internationale bondgenootschap van de NAVO is de belangrijkste garantie voor de veiligheid van Nederland. De uitgaven aan defensie moeten op termijn neerkomen op het Europese NAVO-gemiddelde.

Arbeidsmarkt: flexibel denken nodig

De VVD wil het verschil tussen een vaste en flexibele baan kleiner maken. De partij wil het in vaste dienst nemen van mensen voor bedrijven aantrekkelijker maken door het ontslagrecht nog verder te versoepelen. Cao’s moeten niet langer algemeen verbindend zijn voor alle bedrijven uit een sector. Het hebben van meerdere flexcontracten tegelijk moet kunnen, net zoals langere tijdelijke contracten.

Veiligheid: weer zwaarder straffen

De VVD wil meer repressie. Zwaardere straffen voor het bezit van (semi-)automatische wapens en moord en doodslag. Een einde aan de vervroegde invrijheidstelling. En „relschoppers moeten sneller te maken krijgen met preventief fouilleren en cameratoezicht”. Agenten moeten niet meer als verdachte worden aangemerkt bij onderzoek naar gebruik van geweld.

Zorg: niks over eigen risico

Het is tijd voor rust in de gezondheidszorg, na jaren van hervormen, vindt de VVD. In 2012 vond de partij nog dat de eigen bijdragen in de zorg omhoog moesten, dit keer ontbreekt een expliciet standpunt over het eigen risico. Voor verzorgings- en verpleeghuizen moet een kwaliteitsnorm komen. Instellingen die niet aan deze norm voldoen, moeten worden gesloten.

Energie en klimaat: innovatie van belang

De VVD is milder dan voorheen over duurzaamheid. Uiteindelijk moet de energiemarkt zonder subsidie functioneren, maar de VVD zet voorlopig alleen in op het afbouwen van die subsidies. Innovatie is van groot belang en moet vooral van de bedrijven zelf komen. Als voor de veiligheid de gaswinning in Groningen verder omlaag moet, is de VVD daar voor.

Normen en waarden: geen apart hoofdstuk

Geen los hoofdstuk in het verkiezingsprogramma over de volgens VVD-leider Rutte zo belangrijke Nederlandse normen en waarden. Die zijn verweven door het hele programma, zei de voorzitter van de commissie. „Nederlandse tradities moeten worden verankerd in het onderwijs.” En wie niet inburgert, moet zijn verblijfsvergunning inleveren.