VS speelbal cynisch Moskou

De relatie tussen Rusland en het Westen wordt snel killer. Na de annexatie van de Krim en de Russische inmenging in Oekraïne in 2014 daalde de temperatuur behoorlijk, maar over Syrië bleef periodiek overleg mogelijk. Deze week brak ook dat lijntje, toen de VS weigerden om nog langer met Rusland te praten over reanimatie van een staakt-het-vuren.

Verbale verwijten gingen snel over en weer. „Mensen die zeggen dat ze zich inzetten voor vrede”, zei de Amerikaanse minister John Kerry (Buitenlandse Zaken), „gedragen zich anders dan de Russen nu doen”. De Amerikanen, riposteerde een Russische diplomaat, laten de burgers van Syrië in de steek.

Het bleef niet bij de uitwisseling van onvriendelijkheden. Rusland zegde een bilateraal akkoord met de VS op over de vernietiging van kernwapengrondstof plutonium en stuurde een geavanceerd luchtafweersysteem naar Syrië om een Russische basis en Russische schepen beter te beschermen. Even was het oog-om-oog, als vanouds in de Koude Oorlog. Klein lichtpuntje was de eendrachtige voordracht van António Guterres als nieuwe secretaris-generaal van de VN.

De opschorting van de gesprekken illustreert Westers onvermogen en Russisch cynisme. Rusland plaatst zich graag buiten de internationale orde zoals het Westen die definieert. Het zeer degelijke en internationaal gewaardeerde MH17-onderzoek deed Rusland koeltjes af als broddelwerk. In Syrië gaat het land gewoon zijn gang, met of zonder gesprekken.

In Syrië heeft Moskou wél machtsmiddelen, het Westen niet. De VS en Europa hebben niet geïntervenieerd en zullen dat ook niet snel doen – zeker niet nu in de VS een wisseling van de wacht aanstaande is. Rusland heeft dus op zijn minst tot de Amerikaanse presidentsverkiezingen vrij spel. Het Syrisch/Russische bombardement van Aleppo duidt erop dat Poetin dat heel goed weet.

Poetin weet ook dat het Westen vroeg of laat altijd zal terugkeren naar de onderhandelingstafel. Dat was zo na de Krim, na Oekraïne, en is ook nu weer het geval. De VN pleiten elke dag voor nieuwe gesprekken. De Fransen proberen in de Veiligheidsraad de rol van de VS over te nemen en alsnog een gevechtspauze te bewerkstelligen.

Poetin is duidelijk niet onder de indruk van dreigende taal en economische sancties. Maar eens zal het Westen een streep moeten trekken, zo niet dan blijft het een speelbal van Moskou. Als het voor ingrijpen in Syrië te laat is, dan moet het punt elders worden gemaakt.