Veel samenhang en empathie is er niet meer

folkertjensma0

Hoe moet een politieman op straat de orde bewaren, als zelfs de premier borreltafelpraat uitslaat? Er is veel gezegd over Ruttes gebrek aan wijsheid toen hij de Turkse Rotterdammers die zich op tv misdroegen, adviseerde ‘op te pleuren’. Maar de echte repliek komt van hoofdagent Tom Verweij van het team Zaanstad, op Facebook.

De treiterjeugd uit Poelenburg heeft het overigens al voor z’n kiezen gekregen. Hun YouTube-inkomsten zijn opgedroogd, ze hebben de cel van binnen gezien en zijn landelijk uitgekafferd. In de eigen wijk zijn ze nu ook controversieel. In een dure Audi rijden en tegelijk van de gemeente een buurthuis eisen?

Vlerken zijn het dus! Net als die Turkse Rotterdammers. Maar het zijn ook ónze vlerken. Dat besef ontbrak nogal in de reacties. Veel samenhang of empathie lijkt er niet meer te zijn in Nederland. En nu beschrijft hoofdagent Verweij hoe een landelijke mediastorm aanvoelt (lees het op facebook.com/nrcrecht.) Hoe iedereen aan het manipuleren sloeg. Met als dieptepunt de tv-journalist die met een ei was bekogeld, aangifte mocht komen doen, maar dat alleen wilde als hij dat ook mocht filmen. Waar de politie dus geen zin in had – wéér in beeld komen. De reality-tv had het in Poelenburg helemaal overgenomen – iedereen zijn eigen Truman Show, met de politie als figurant.

Verweij laat bovenal zien wat het geüniformeerd gezag in een armere wijk vermag en wat niet. Hij geeft weerwerk aan al die types die hun eigen boosheid graag vertaald zien in politiegeweld tegen lui waar ze een hekel aan hebben. Dat geweld „alle problemen de wereld uit zou helpen” noemt hij „een vreemd idee”, waar zijn team „gelukkig niet in meegaat”.

Politiewerk in Poelenburg is reageren op meldingen, praten met iedereen, corrigeren, wegsturen, en pas aanhouden als daar een legitieme aanleiding voor is. En dat desgewenst eindeloos herhalen – de politie bestrijdt uitwassen en symptomen.

De oplossingen moeten van sociaal werk, ouders, scholen en werkgevers komen. Maar vooral van de jongens zelf, die er net als alle andere hangjeugd ooit genoeg van krijgt, dan toch maar een opleiding afmaakt, werk zoekt en aan een relatie begint. Waarna de volgende generatie hangjeugd plaatsneemt onder de luifels van Vomar, Jumbo of Albert Heijn.

Het is de eeuwige rondgang van de ‘veelvoorkomende jeugdcriminaliteit’, uitgebreid criminologisch gedocumenteerd. En overigens op z’n retour. Criminoloog Henk Ferwerda wees er onlangs in het Algemeen Dagblad nog eens op hoezeer criminaliteit en overlast afnemen; het aantal overlastgevende jeugdgroepen was in 2009 drie keer zo hoog als nu. Hoe minder er gebeurt, hoe meer aandacht ervoor is, zei hij. Meldingen van openlijke geweldpleging of vernieling zijn de afgelopen jaren gehalveerd. Ook de ‘ervaren overlast’ daalt.

Politieman Verweij laat merken dat dit wel zijn rotjongens zijn. Die dus rondhangen, overlast geven en vervelend zijn. Maar ze zijn ook bewoners, klanten, kiezers, burgers – met recht op gelijke behandeling, fatsoenlijke bejegening en de plicht zich aan de wet te houden. Het is aan de politie om met hen in gesprek te zijn, vertrouwen te wekken en te behouden. Zodat ze zowel streng als tolerant kunnen zijn. Dat doen ze dan met jongelui die niet zijn opgevoed of die die opvoeding even hebben verdrongen, en met jongeren die enigszins gedragsgestoord of zwakbegaafd zijn of die totaal vervuld van zichzelf zijn, zoals meer pubers. De treiterjochies lieten een mix van zelfmedelijden, arrogantie en als ‘boosheid’ verklede onmacht zien. Zeker, ze moeten worden gecorrigeerd, liefst door hun ouders, onderwijzers, buurtgenoten. En daarna eventueel door het team van Verweij. Die de enige nuchtere ziel was in dit dolle-media-opstandje. Kan Rutte nog wat van leren.