Komen er steeds meer bootmigranten naar Italië?

Voor de Libische kust werden deze week groteaantallen migranten uit de Middellandse zee gered. Vier vragen over de migratie vanuit Libië.

Foto AFP

In internationale wateren voor de Libische kust worden weer grote aantallen Afrikaanse migranten uit zee geplukt door schepen van de Italiaanse kustwacht en westerse hulporganisaties. Op dinsdag en woensdag zouden het er meer dan tienduizend zijn geweest. Vier vragen over de migratiestroom vanuit Libië.

1. Hoeveel migranten zijn er de voorbije dagen precies aan land gebracht in Italië?

Volgens VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR gaat het deze maand, tot en met woensdag, om 7.208 migranten. Op dinsdag zouden het er 1.351 zijn geweest en op woensdag 5.440. De UNHCR baseert zich op het Italiaanse ministerie van Binnenlandse Zaken . Die cijfers zijn anders dan die van de Italiaanse kustwacht, omdat het enige tijd duurt voordat de opgepikte mensen naar Sicilië en het Italiaanse vasteland zijn gevaren. Volgens de Italiaanse kustwacht zijn er deze week al meer dan 11.000 migranten uit de Middellandse Zee gered.

2. Ligt het aantal gearriveerde migranten in Italië dit jaar hoger dan vorig jaar?

Dit jaar gaat het tot en met september om 132.000 mensen. Dat zijn er ongeveer evenveel als in 2015 tot en met september (132.100) en enkele duizenden minder dan in dezelfde periode in 2014. De migratiestroom richting Italië moet niet worden verward met die richting Griekenland. Daar is het aantal gearriveerde migranten, onder wie veel Syrische vluchtelingen, sinds een EU-akkoord met Turkije drastisch teruggelopen. De UNHCR durft geen verwachting uit te spreken over het aantal mensen dat de oversteek vanuit Libië naar Italië de komende tijd nog zal wagen.

Dit jaar vielen er onder migranten op de Middellandse Zee al 3.521 dodelijke slachtoffers. In heel 2015 waren dat er 3.771, waarmee 2016 het dodelijkste jaar tot nu toe dreigt te worden. Deze week kwamen er door verdrinking en verstikking op overvolle boten al minimaal vijftig mensen om het leven.

3. Wat gebeurt er met de migranten die in Italië arriveren?

Zij worden geplaatst in opvangcentra verspreid over Italië. Vervolgens wordt gekeken of ze in aanmerkingen komen voor een vluchtelingenstatus. Dat is vaak niet het geval, omdat de meeste migranten hun thuisland in Afrika om economische redenen zijn ontvlucht. Zo komen de meeste bootmigranten uit Nigeria, waar het in grote delen van het land redelijk veilig is. De op een na grootste groep zijn de Eritreeërs, die vanwege het onderdrukkende karakter van het regime in hun land meer kans maken om als vluchteling te worden aangemerkt. Het is de bedoeling dat economische migranten op den duur worden teruggestuurd naar Afrika, maar in de praktijk komt daar nog weinig van terecht.

4. Op woensdag begon de nieuwe grenswacht van de EU. Wat maakt dat uit voor de migratie naar Italië?

De nieuwe Europese grens- en kustwacht moet vooral zwakke punten in de EU-buitengrenzen op land gaan versterken. „Vanaf nu is de buitengrens van een lidstaat de buitengrens van alle lidstaten”, zei eurocommissaris Dimitris Avramopoulos (migratie) woensdag bij de aftrap aan de Bulgaars-Turkse grens. Het agentschap krijgt ook een coördinerende rol bij het terugsturen van afgewezen asielzoekers en economische migranten. Op korte termijn zal de nieuwe grens- en kustwacht de toestroom vanuit Libië richting Italië niet stoppen, omdat EU-landen hebben besloten dat migranten in internationale wateren altijd moeten worden gered. De EU heeft geprobeerd een akkoord te sluiten met de internationaal erkende regering in Libië over het tegenhouden van migranten. Door de aanhoudende chaos in het land is daar nog niets van terecht gekomen.