Hollande snoeit in luxe van ex-presidenten

Nieuwe soberheid

Franse oud-leiders krijgen kapitalen voor appartementen, dienstauto’s en personeel. Ze moeten het met minder gaan doen.

Eens president, altijd president. Net als in de Verenigde Staten behouden voormalige Franse presidenten na hun vertrek de aanspreektitel. Maar in de ‘monarchale republiek’ die Frankrijk volgens sommige critici is, mogen ze na hun troonsafstand ook hun riante levensstijl voortzetten. President François Hollande legt de privileges van afgezwaaide presidenten nu aan banden.

De aankondiging, per decreet, komt een paar weken nadat onderzoekssite Mediapart onthulde dat de drie nog levende oud-presidenten de staat jaarlijks zo’n 10,3 miljoen euro kosten. Valéry Giscard d’Estaing (90), Jacques Chirac (83) en Nicolas Sarkozy (61) hebben recht op een gemeubileerd appartement met twee huishoudelijke medewerkers, twee bodyguards, een dienstauto met twee chauffeurs en een ambtelijke staf van zeven fonctionnaires. Alle kantoorkosten en (eersteklas) transport zijn voor rekening van de staat.

Zo heeft Sarkozy naast zijn privéwoning een officieel appartement van 320 vierkante meter aan de deftige rue de Miromesnil in het achtste arrondissement in Parijs. De huur van dat optrekje kostte de staat in 2014 ruim 226.000 euro. Ook declareerde hij 26 mobiele telefoonabonnementen voor hem en zijn medewerkers. Giscard, die met 276.000 euro nog een hogere huur had, liet in 2014 voor 10.571 euro aan kranten en 2.612 euro aan ‘vakliteratuur’ vergoeden.

Maar er zijn vragen over de rechtsgeldigheid van de afspraken. Ze zijn gebaseerd op een brief uit 1985 van toenmalig premier Laurent Fabius aan de op dat moment enige levende oud-president, Giscard d’Estaing. Omdat het parlement zich nooit over die (in 2010 uitgelekte) voorzieningen heeft uitgesproken, is transparantiewaakhond Anticor naar de Franse Raad van State gestapt.

De door Fabius uiteengezette voordeeltjes kwamen bovenop een wet uit 1955 die oud-presidenten een pensioen van (naar huidige normen) 65.000 euro toekent, alsmede het recht om voor 14.000 euro per jaar in de Grondwettelijke Raad zitting te nemen. Nu doet alleen Giscard dat.

Daarbovenop hebben politici in Frankrijk de gewoonte pensioenuitkeringen van verschillende functies te ‘stapelen’. Zo ontvangt oud-president Chirac maandelijks een toelage van ongeveer 30.000 euro, onthulde het weekblad Le Canard enchaîné: hij was in zijn lange carrière president, burgemeester van Parijs, parlementslid, premier, lid van een departementsraad en lid van de Rekenkamer.

Kort na zijn aantreden in 2012 liet Hollande onderzoek doen naar de kosten van oud-presidenten. Het resultaat, waaruit Mediapart vorige maand citeerde dat Franse oud-leiders er comfortabeler bijzitten dan hun gelijken elders, lag in 2014 op zijn bureau. Na alle ophef heeft hij nu bepaald dat oud-presidenten voortaan vijf jaar na hun vertrek nog maar drie medewerkers en één huishoudelijke hulp tot hun beschikking hebben. Hun appartement mogen ze houden, maar de auto met twee chauffeurs en gratis reizen zit er niet meer in.

Voor Giscard, Chirac en Sarkozy gelden de maatregelen vanaf vijf jaar na de ondertekening van het decreet. Gezien de huidige peilingen is het niet uitgesloten dat Hollande volgend jaar zelf de eerste ex-president wordt die direct met het soberder regime te maken krijgt.