Decennia Amsterdams rumoer in techno

Muziekproject

Stel een archief vol geluiden van Amsterdam beschikbaar aan een groep producers en het resultaat is als een muzikale stadswandeling. Damrak staat vol echo’s uit het verleden maar klinkt tegelijkertijd modern.

Foto Het Nationaal Archief/Eric Koch

Het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum heeft niet echt een reputatie als een broedplaats voor hippe en minimale techno. Het archief is vooral bekend als dat markante, kleurrijke gebouw aan het begin van het Mediapark – of als achtergrond bij Andere Tijden. Maar het is juist hier waar de basis ligt van Damrak, een bijzondere en moderne collectie tracks, gebouwd op materiaal van Beeld en Geluid.

Het vanuit het instituut geïnitieerde RE:VIVE wil de rijkdom van het archief ontsluiten voor een nieuw publiek. Zo werd eerder het Ierse duo Lakker benaderd om een paar nummers te maken over Nederland en de constante strijd tegen de zee, met door Beeld en Geluid geleverde samples van de kust.

Voor dit tweede project is 14 gigabyte aan veldopnames uit Amsterdam verspreid onder een tiental producers. De opdracht was simpel: gebruik deze 120 geluiden van onder meer kerkklokken, trams, Polygoonjournaals en zware industrie en geef een eigen perspectief op de stad.

Het frappante aan de compilatie Damrak is dat het resultaat bijna niet te herleiden is tot de originele geluiden. Weg is de drukte en het geroezemoes van de straat; de stad is hier een duistere en spannende plek. Decennia aan Amsterdams rumoer zijn namelijk omgezet in moderne en minimalistische techno. Sommige tracks lijken dicht bij de stad te staan, zoals bij de opener NDSM Werf. Tegenwoordig een locatie vol hippe eetzaakjes en vintage markten, ooit een plek vol zware industrie – en met industriële en repetitieve ritmes brengt producer Swarm Intelligence de werf opnieuw tot leven. De ritmes zwellen steeds verder aan en door de ijle synthesizer wordt van Noord een spookachtige plek gemaakt. Bij ’t IJ hoort dan weer een deinende productie van ZES, waar in de verte de chaos van de stad en Amsterdam CS te horen is.

Soms staan de interpretaties wat verder van de stad af. Met Nenuphar heeft PYUR een track opgenomen die door de onstuimige ritmes en futuristische geluidsflarden doet denken aan het werk van de Braziliaanse samplekunstenaar Amon Tobin. De basis is echter nog steeds onmiskenbaar Amsterdams: samples die uit het oude Huis van Bewaring bij het Leidseplein komen. Van een heel andere orde is het met clubby elementen gelardeerde 7 Augustus. Kalm en broeierig, als een zomerdag die tegen het einde loopt.

De compilatie sluit in stijl af met Nieuwmarkt van Know V.A. In een fragment uit 1975 van het Polygoonjournaal vertelt Philip Bloemendal over de rellen rond de aanleg van de metro, waardoor talloze huizen in de binnenstad moesten worden gesloopt. Het is een compositie van twintig minuten geworden, vol bevreemdende geluiden en passerende metro’s.

Damrak verrast door met echo’s uit het verleden een nieuw en spannend Amsterdam te tonen. Het is knap om te horen hoe de producers beats uit oude veldopnames hebben gedestilleerd, en daarnaast ook nog eens spannende muziek maken. Het verleden van Amsterdam spreekt tot de luisteraar, maar laat tegelijkertijd horen dat er in de underground nog heel veel toekomst zit.

Bij Fog Mountain Records is Damrak gratis te downloaden. Naast de verzamelaar is ook een fotoboek verschenen, met historische foto’s die de artiesten selecteerden om hun tracks meer context te geven. En wie door alle sampleknutselarij geïnspireerd is geraakt, kan op de site van RE:VIVE een samplepack downloaden vol Amsterdams rumoer en daar zelf tracks van maken.

Het volgende project va RE:VIVE staat overigens al op de planning: Rotterdam.