Nobelprijswinnaar Feringa is ‘echte schaatser’

De Nobelprijs voor de Groningse nanowetenschapper Ben Feringa, die woensdag bekend is gemaakt, kwam niet helemáál onverwacht. Zijn wetenschappelijke faam was groot en zijn baanbrekende werk aan moleculaire motoren, van een miljoenste millimeter groot, was al vaak bekroond met belangrijke prijzen. „We hadden het een beetje verwacht, maar het blijft toch een verrassing” zo verklaart dan ook een trotse Klaas Poelstra, vice-decaan van de faculteit Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Rijksuniversiteit Groningen, waaronder Feringa’s Stratingh Institute for Chemistry valt.

Trots overheerst, op deze eerste Nederlandse Nobelprijswinnaar in zes jaar, de negentiende ooit. Feringa kan het ereburgerschap van zijn woonplaats Tynaarlo bijna niet ontgaan, verwacht Marcel Thijsen, burgemeester van Paterswolde, waaronder Tynaarlo valt. Thijsen: „Fantastisch hè, de Nobelprijs, dat is toch wel exceptioneel.”

Premier Rutte noemde de prijs ‘Fantastisch nieuws!’. En minister Bussemaker van Onderwijs en Wetenschappen noemde het „een mooie verdienste na zoveel jaren hard werken en fantastisch voor de Rijksuniversiteit Groningen.”

Ook in de wetenschappelijk wereld werd enthousiast gereageerd.

Een aantal reacties.

‘Ongelofelijk bescheiden’

José van Dijck, president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen:

„Ik ben helemaal beduusd en supertrots. Afgelopen maandag heb ik het hem nog voorspeld, tijdens de vergadering van het KNAW-bestuur waarin Ben Feringa ook zit. Hij had in augustus en september twee chemieprijzen gekregen. Ik feliciteerde hem en zei grappend: ‘We weten wat de volgende zal zijn.’ En nu is het uitgekomen!

„Sinds november dacht ik dat Ben de Nobelprijs zou winnen. Toen kreeg hij in Brussel de Solvay-prijs uitgereikt, een belangrijke chemieprijs. Hij gaf daar een prachtige lezing. Hij kan, ook voor een alfa als ik, zo goed uitleggen waarom zijn vakgebied rond nanomotortjes belangrijke toepassingen heeft, in bijvoorbeeld geneeskunde en beeldschermtechniek. Daarin is hij geniaal. Dus sindsdien plaagde ik hem met de Nobelprijs. En hij wuifde het weg, want hij is ongelofelijk bescheiden.”

‘Grote gedrevenheid, een echte schaatser’

Bert Meijer, studievriend uit Groningen en hoogleraar organische chemie aan de TU Eindhoven

„Ik ben ongelofelijk blij en trots. Ik had dit gehoopt, maar niet verwacht: het Nobelcomité komt altijd met onverwachte keuzes. Maar als er iemand in Nederland voor een Nobelprijs in aanmerking kwam, is hij het.

„Ben Feringa is een zeer verdiende prijswinnaar, en dat geldt ook voor Jean-Pierre Sauvage en Fraser Stoddart, de andere winnaars. Met zijn drieën zijn zij de mensen die de originaliteit en vernieuwing van dit vakgebied hebben gedreven.

„Ben heeft een grote gedrevenheid, in positieve zin. Hij heeft hier heel hard voor gewerkt. Als je met zo’n vakgebied begint, zijn er altijd mensen die er hun schouders over ophalen. Hij hield vol. Hij is een sporter – een echte schaatser. En als geboren Groninger vind ik niets mooier dan dat de Groningse universiteit de Nobelprijs wint. Dat is voor het eerst sinds Frits Zernike, in 1953.”

‘Een echte Grunninger

Celbioloog Hans Clevers, oud-president van de KNAW (2012-15) en zelf ook wel getipt voor een Nobelprijs

„Een geweldige prijs voor een ontzettend aimabele en prettige man: een echte Grunninger. We zaten samen in het KNAW-bestuur. Ben Feringa doet heel mooi, heel basaal onderzoek. Deze prijs laat zien: dat kunnen we dus, in Nederland.

„In mijn tijd hoorde ik Bens naam wel eens vallen als het over de Nobelprijs ging, maar heel voorzichtig. Voor Geneeskunde, meer mijn vakgebied, dacht ik dat we in Nederland niemand hadden. Met de Nobelprijs behoort Ben Feringa tot de adel van de wetenschap. Hij wordt voor ons land heel belangrijk. Als hij iets zegt, heeft het meer gewicht.”

‘Een geweldige opleider’

Sibrand Poppema, voorzitter van het College van Bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen

„Absoluut super. Dit is voor de universiteit buitengewoon belangrijk, en ook voor Nederland. Ben Feringa is een home-grown wetenschapper. Hij komt hier uit de regio, hij heeft hier in Groningen gestudeerd.

„We zijn heel blij dat we hem altijd in Groningen hebben gehouden – en dat was niet bij gebrek aan aanbiedingen. Hij is een geweldige opleider, die heel veel jonge mensen in zijn lab heeft begeleid naar een goede carrière. We bouwen toevallig net een nieuw gebouw voor natuurkunde en scheikunde. We waren van plan om het naar Zernike te noemen, maar het zou wel een heel goed plan zijn als het toch de Feringaborg wordt. Als Ben wil – want hij gaat er straks zelf werken.”