Hollande legt luxeleven van Franse ex-presidenten aan banden

Nieuwe soberheid

Peperdure appartementen, duizenden euro’s aan kranten en huishoudelijk personeel: ex-presidenten moeten het van Hollande met minder gaan doen.

Foto Reuters

Eens president, altijd president. Net als in de Verenigde Staten behouden voormalige Franse presidenten na hun vertrek de aanspreektitel. Maar in de ‘monarchale republiek’ die Frankrijk volgens sommige critici is, mogen ze na hun troonsafstand ook hun riante levensstijl voortzetten. President François Hollande legt de privileges van afzwaaiende presidenten nu aan banden.

De aankondiging, per decreet, komt een paar weken nadat onderzoekssite Mediapart onthulde dat de drie nog levende oud-presidenten de staat jaarlijks zo’n 10,3 miljoen euro kosten. Valéry Giscard d’Estaing (90), Jacques Chirac (83) en Nicolas Sarkozy (61) hebben recht op een gemeubileerd appartement met twee huishoudelijke medewerkers, twee bodyguards, een dienstauto met twee chauffeurs en een ambtelijke staf van zeven fonctionnaires. Alle kantoorkosten en (eersteklas) transport per vliegtuig, trein en boot zijn voor rekening van de staat.

Zo heeft Sarkozy, die sinds kort op campagne is voor zijn oude baan, naast zijn privéwoning een officieel appartement van 320 vierkante meter aan de deftige rue de Miromesnil in het achtste arrondissement in Parijs. De huur van dat optrekje met elf kamers kostte de staat in 2014 ruim 226.000 euro. Daarnaast declareerde hij 26 mobiele telefoonabonnementen voor hem en zijn medewerkers. Giscard, die met 276.000 euro nog een wat hogere huur had, liet in 2014 voor 10.571 euro aan kranten en 2.612 euro aan ‘vakliteratuur’ vergoeden.

Maar er zijn al langer vragen over de rechtsgeldigheid van de afspraken. Ze zijn gebaseerd op een brief van 8 januari 1985 van toenmalig premier Laurent Fabius aan de op dat moment enige levende oud-president, Giscard d’Estaing, waarin hij de afspraken bevestigde.

Omdat het parlement zich nooit over die (in 2010 uitgelekte) voorzieningen heeft uitgesproken, is transparantiewaakhond Anticor naar de Franse Raad van State gestapt.

Weduwes van oud-presidenten

De door Fabius uiteengezette voordeeltjes, die voor het grootste deel ook gelden voor weduwes van oud-presidenten, kwamen bovenop een wet uit 1955 die oud-presidenten een pensioen van (naar huidige normen) 65.000 euro toekent, alsmede het recht om voor een vergoeding van 14.000 euro per jaar in de Grondwettelijke Raad zitting te nemen. Nu doet alleen Giscard dat.

Daarbovenop hebben politici in Frankrijk de gewoonte pensioenuitkeringen van verschillende functies te ‘stapelen’. Zo ontvangt oud-president Chirac maandelijks een toelage van ongeveer 30.000 euro, onthulde het weekblad Le Canard enchaîné eerder: hij was in zijn lange carrière president, burgemeester van Parijs, parlementslid, premier, lid van een departementsraad en lid van de Rekenkamer.

Kort na zijn aantreden in 2012 liet president Hollande onderzoek doen naar de kosten van oud-presidenten. Het resultaat, waaruit Mediapart vorige maand citeerde dat Franse ex-presidenten er comfortabeler bijzitten dan hun gelijken elders in de wereld, lag in 2014 op zijn bureau. Na alle ophef heeft hij nu bepaald dat oud-presidenten voortaan vijf jaar na hun afzwaaien nog maar drie medewerkers en één huishoudelijke hulp tot hun beschikking hebben. Hun appartement mogen ze houden, maar de auto met twee chauffeurs en anderszins gratis reizen zit er niet meer in.

Voor Giscard, Chirac en Sarkozy gelden de maatregelen vanaf vijf jaar na de ondertekening van het decreet van woensdag. Gezien de huidige peilingen is het niet uitgesloten dat Hollande volgend jaar zelf de eerste ex-president wordt die direct met het soberder regime te maken krijgt.