Criminele Russen gaan niet meteen cel in

Taakstraffen Rusland

De Russische regering wil vanaf volgend jaar taakstraffen geven aan criminelen, veroordeeld tot maximaal vijf jaar cel.

Een humanisering van het gevangenissysteem, zo noemt de Russische regering de invoering van taakstraffen voor criminelen per 1 januari 2017. Wie straks wordt veroordeeld voor een vergrijp, komt niet meer automatisch in de gevangenis terecht, maar kan in plaats daarvan te werk worden gesteld in speciale ‘correctiecentra’. Dat maakte het Russische ministerie van Justitie bekend.

Het huidige Russische gevangenissysteem heeft een ronduit bedroevende reputatie. Gevangenen zitten veelal in krappe cellen waar geweld, corruptie en intimidatie door zowel medegevangenen als bewakers eerder regel dan uitzondering is. De recidive is enorm en er vallen regelmatig slachtoffers. Het nieuwe systeem lijkt dan ook een verbetering, maar over de uitvoering is nog veel onduidelijk.

In aanmerking voor de nieuwe regeling komen Russen die een straf van twee maanden tot vijf jaar moeten uitzitten voor een licht of middelzwaar vergrijp. Of de gevangenisstraf omgezet wordt in een taakstraf, beslist de rechter. De taakgestraften wonen verplicht in het correctiecentrum waar ze laaggekwalificeerd werk doen. Ze mogen het terrein niet zonder toestemming verlaten. In sommige gevallen werken de gestraften elders. Bij overtreding van de regels kunnen ze alsnog naar de cel worden gestuurd. „Vergelijk het met arbeiders die ver van huis werken in ploegendienst en met hun collega’s een huis delen”, zei de directeur van de Federale Dienst voor Strafinstellingen, Valeri Maksimenko. Als belangrijk voordeel noemt hij dat veroordeelden niet geïsoleerd worden van de samenleving en dus na hun straf beter herintegreren in de samenleving. De eerste vier centra zijn inmiddels gebouwd en bieden plaats aan 900 personen. In totaal telt Rusland ongeveer 650.000 gevangenen.

„Het klinkt goed, maar wat Rusland betreft ben ik een pessimist”, zegt Sergej Petrjakov, jurist bij de organisatie Zona Prava, die opkomt voor de rechten van gevangenen. Zona Prava is opgericht door de leden van punkband Pussy Riot die na hun veroordeling voor het zingen van een anti-Poetin-lied lang en in erbarmelijke omstandigheden, vastzaten. Petrjakov: „We leven in een land waar het lot van gevangenen weinig prioriteit heeft. Op korte termijn verwacht ik weinig veranderingen.”

Van het verdiende salaris blijft overigens weinig over. Gestraften moeten er voedsel, kleding en eventuele schadeclaims van betalen, ook de staat krijgt een percentage. Het is de vraag of echte criminelen zitten te wachten op taakstraffen. In de centra zijn alcohol en drugs verboden, net als speelkaarten en tatoeages.