Seksmaniak Savile

Een befaamde tv-journalist die diep door het stof moet – het overkwam Louis Theroux die in 2001 voor de BBC de positief gestemde documentaire When Louis met Jimmy maakte over het Britse tv-icoon Jimmy Savile. Afgelopen zondagavond, vijftien jaar later, bood Theroux de kijkers en impliciet ook de honderden slachtoffers van deze gewelddadige seksmaniak zijn excuses aan via een tweede documentaire.

Hoe kon hij zich zo laten belazeren? Theroux zocht er een verklaring voor door terug te blikken met allerlei betrokkenen, vooral slachtoffers en medewerkers van Savile. Hij gaf toe dat hij in de periode van zijn eerste documentaire min of meer bevriend raakte met Savile. Hij hield de jaren daarna contact met hem, ook omdat hij een onbekende kant bij Savile vermoedde.

Theroux was niet de enige die zich door de charme van de zonderlinge Savile liet inpakken. Savile leefde op een breed gedeelde wolk van nationale sympathie: van het gewone tv-kijkvee tot en met het vorstenhuis – iedereen was dol op die rare, excentrieke Jimmy, die steeds weer alle harten won als fundraiser bij allerlei charitatieve acties.

„How’s about that then?”, was Saviles lijfspreuk die hij bij allerlei geslaagde openbare optredens uitsprak. „Wat denk je daarvan?”, zouden wij zeggen. Theroux hoorde de uitdrukking terug bij Susan, student optometrie, die in 1972 voor de opticien bij wie ze werkte een bril moest afleveren bij Savile. Hij greep haar bij haar borsten, liet zijn broek zakken en riep uit: „How’s about that then?”

Kat Ward, een ander slachtoffer, vertelde hoe ze als leerling van een tuchtschool in de Rolls-Royce van Savile belandde en tot fellatio gedwongen werd. Toen ze moest overgeven, duwde hij haar de auto uit. „Not in the car!”, schreeuwde hij haar na. Daarna bood hij haar een tv-optreden aan.

Zijn slachtoffers kwamen uit alle lagen van de maatschappij, ze konden man of vrouw zijn, jong of oud, maar vaak waren het vooral de meest kwetsbaren: tieners uit zwakke milieus, kinderen op tuchtscholen, patiënten in ziekenhuizen.

Theroux vraagt zich af wat hij zichzelf heeft te verwijten. Er gingen al geruchten rond over Saviles perverse kant toen hij aan zijn eerste documentaire begon. Hij herinnert zich een gesprek met twee meisjes die zich vriendinnen van Savile noemden, maar later wel degelijk slachtoffers bleken te zijn. Hij geeft toe dat hij meer had moeten doorvragen,

In een eigen artikel in het BBC News Magazine wijst Theroux er ter verontschuldiging op dat Savile zich doorgaans als „een geloofwaardige, zij het eigenaardige, man” gedroeg. Dat vindt hij juist het verontrustende van dit schandaal. „Op een dag zal er weer een andere Jimmy Savile komen en hij zal misschien ook geloofwaardig lijken – tot het moment waarop hij ontmaskerd wordt.”

Dat is goed mogelijk, maar het zou tevens reden moeten zijn voor Theroux en zijn tv-collega’s, ook in Nederland, om minder gemakkelijk te bezwijken voor spectaculaire excentriciteit bij beroemdheden en alerter te zijn op de charlatanerie die daarachter schuil kan gaan.