‘Kapitein Pizza’ gelooft niet meer in Grillo’s beloftes

Vijfsterrenbeweging

De populaire burgemeester van Parma breekt met de protestpartij van komiek Grillo. Te veel „onbenullen en carrièremakers”.

Beeld Wikimedia

„Niet ik ben veranderd, of onze idealen, maar de Vijfsterrenbeweging is veranderd.” Met harde uithalen naar de beweging die de stroperige Italiaanse politiek wil vernieuwen is een van de boegbeelden daarvan, de populaire burgemeester van Parma, eruit gestapt. De slogan was ‘Uno vale uno’, iedereen heeft een stem. Maar in plaats daarvan, zo luidt zijn kritiek, gedraagt de partijleiding zich als een autoritaire dynastie.

Federico Pizzarotti werd in 2012 de eerste burgemeester van de populistische Vijfsterrenbeweging M5S. In Parma begint de victorie, klonk het. En een jaar later kreeg M5S, met komiek Beppe Grillo als gangmaker en internetondernemer Gianroberto Casaleggio als ideoloog van de directe democratie via internet, in één keer een kwart van de kiezers achter zich bij nationale verkiezingen.

De opmars ging door. Dit voorjaar werd M5S-kandidaat Virginia Raggi gekozen tot burgemeester van Rome. Pizzarotti was toen al op een zijspoor gezet. Hij weigerde zijn oren te laten hangen naar Grillo: „Ik heb gewonnen, niet hij”, zei hij na zijn zege in Parma.

Gebrek aan interne democratie

Hij heeft steeds gezegd dat zijn overwinning hem recht van spreken gaf. En hij gebruikte dat recht. Voortdurend kritiseerde hij het gebrek aan interne democratie, de als vanzelfsprekende manier waarop Casaleggio na zijn dood dit voorjaar is opgevolgd door zijn zoon Davide, en de manier waarop kandidaten voor politieke functies worden geselecteerd. „Op veel plaatsen in Italië worden we opgeslokt door onbenullen en carrièremakers die niet weten wat besturen inhoudt”, zei hij maandag in een toelichting op zijn besluit.

De partijtop negeerde hem. Hij was niet welkom op nationale partijbijeenkomsten. E-mails werden niet beantwoord. Maar in Parma werd hij populair. Hij wist een tekort van 800 miljoen euro weg te werken en schafte de gratis kaartjes voor de opera en voor het stadion voor gemeenteraadsleden af. Veel kiezers toonden begrip toen hij terugkwam op zijn belofte de bouw van een verbrandingsoven stop te zetten. „Kapitein Pizza”, zoals vrienden hem noemen, wist de gemeenteraad ervan te overtuigen dat de stad de oven nodig had.

Arrogantie en dilettantisme

De gemeenteraadsleden van M5S blijven hem steunen, ook nu hij uit de partij is gestapt. En een groepje senatoren die eerder is opgestapt, noemde het vertrek van Pizzarotti „een groot verlies voor een groep burgers die was opgekomen met het doel politiek van onderop te bedrijven, maar die in korte tijd is veranderd in het exacte tegenovergestelde: een verticaal georganiseerde, ondoorzichtige partij die wordt uitgehold door een gevaarlijke mix van arrogantie en dilettantisme.”

Pizzarotti’s kritiek komt op een moment dat M5S het moeilijk heeft. In Rome wordt Raggi besluiteloosheid verweten. Pas zaterdag slaagde ze erin om een wethouder te presenteren voor de sleutelpost van Financiën. Ook komen er steeds meer aanwijzingen dat een vertrouweling, wethouder voor onder andere afval, banden heeft gehad met maffiose groepen die grof geld verdienen aan het afvalprobleem van Rome – en het gebrek aan verbrandingsovens. Grillo kwam maandag weer naar Rome om orde op zaken te stellen. Dat is precies de manier van werken waartegen Pizzarotti zich keert.