Deze SP’er heeft vrijdag verkiezingen

De wandelgangen

Kamerleden controleren of de verkiezingen in het buitenland wel eerlijk verlopen. „Een beetje idealistisch” werk.

Een beetje idealistisch

wandelgangen logo oor

Eerste Kamerlid Tiny Kox (SP) heeft zich al helemaal voorbereid op de verkiezingen van komende vrijdag. Dinsdagmiddag vliegt hij naar Marokko voor een waarnemingsmissie van de Raad van Europa, die toeziet op de parlementsverkiezingen.

Een „ontzettend leuke klus”, weet Tweede Kamerlid Michiel Servaes (PvdA). Hij was twee weken geleden in Moskou als waarnemer bij de Doema-verkiezingen. Het is „een beetje idealistisch” werk, zegt Servaes, om als parlementariër „de democratie in een ander land te bevorderen”. En het is nuttig, omdat hij als buitenlandwoordvoerder nu eens normale Russen kon spreken.

‘Minder intelligente’ fraude

Als waarnemer doe je veel meer dan kijken op het stembureau. Natuurlijk moet je zien of kiezers niet te veel biljetten in de bus stoppen en of er bij het tellen niet opeens allerlei biljetten worden toegevoegd. Maar dat is de ‘minder intelligente’ fraude, zoals Servaes het noemt. Waarnemers stellen ook vast hoe oppositiepartijen behandeld worden in de aanloop naar de verkiezingsdag, bijvoorbeeld door de media. Kox zag vorig jaar een goed geregelde verkiezingsdag in Turkije. „Alles moest volgens de regels gebeuren. Dat deden ze misschien wel beter dan wij. Maar in de drie maanden daarvoor zag je wel vierentwintig uur per dag president Erdogan vertellen dat je op zijn partij moest stemmen.”

Soort van vooruitgang

Juist landen als Rusland en Turkije zijn blij met verkiezingswaarnemers. Ze zien het als een soort waarmerk, zegt Kox. Maar heeft het ook enig nut? In sommige landen wel, zeggen de Kamerleden. Servaes zag bij de voormalig Joegoslavische landen „een stijgende lijn”. „Zij gebruikten onze feedback om het de volgende keer weer een beetje beter te doen.” En Kox weet dat in Georgië, waar zaterdag parlementsverkiezingen zijn, nu ongeveer eens per vier weken dreiging en geweld is. „Bij de verkiezingen van vier jaar terug was dat nog dagelijks. Dat is toch een soort van vooruitgang.”