De laatste waarschuwing voor Moskou moet nog wachten

nrcvindt

Het land dat een ambassadeur van een ander land bij zich ontbiedt om ongenoegen kenbaar te maken, kan bijna honderd procent verzekerd zijn van een soortgelijke tegenactie. Dat de Nederlandse ambassadeur in Moskou zich maandag op het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken moest melden, lag dan ook in de lijn der verwachting. Het was het voorspelbare antwoord van de Russen op de actie van minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) die afgelopen vrijdag de Russische ambassadeur bij zich riep.

Koenders greep dit diplomatieke middel aan om de Nederlandse ergernis over de Russische houding in de MH17-kwestie kenbaar te maken. Vooral de bewoordingen vielen daarbij op. „Onacceptabel” noemde Koenders de Russische kritiek op de tussentijdse resultaten van het internationale onderzoeksteam JIT naar het neerhalen van de MH17. De verhouding tussen Nederland en Rusland is duidelijk aan het verharden.

Koenders’ interventie was onvermijdelijk na de uitermate snelle en stellige reactie van Rusland waarmee de bevindingen van het onderzoeksteam in diskrediet werden gebracht. Een stevig antwoord is dan op zijn plaats. Harde taal is de taal die de Russen verstaan. Of ze er vervolgens ook iets mee doen, valt te betwijfelen. Zeker nu de Russen nog volledig in ontkenning verkeren over hun betrokkenheid bij het neerhalen van het vliegtuig.

Nederland heeft op het juiste moment stelling genomen. In de nasleep van de aanslag kreeg het kabinet vaak het verwijt te passief te zijn tegenover de Russen. Het had echter niets met passiviteit te maken, maar alles met de juiste volgorde. Hoewel direct na de aanval al veel signalen wezen in de richting van Russische bemoeienis, heeft het kabinet met goede redenen afgezien van het onmiddellijk wijzen met de beschuldigende vinger.

In dit soort zaken telt het onomstotelijke en overtuigende bewijs dat in de rechtszaal moet standhouden. Met het zoeken van dat bewijs was het Nederlandse openbaar ministerie bezig, samen met nog vier andere landen. Uitspraken waaruit kan worden afgeleid dat voor Nederland de uitkomst al duidelijk is, zijn dan contraproductief. Dat zou Moskou het alibi verschaffen te kunnen zeggen dat het onderzoek is gepolitiseerd en in twijfel kan worden getrokken.

Het onderzoek is pas werkelijk afgerond als verdachten zijn aangewezen. Dat is ook nu nog niet het geval. Zeker na de tussentijdse rapportage van afgelopen week is het verleidelijk om Moskou alvast in de beklaagdenbank te zetten. Het kabinet heeft die drang terecht weerstaan.