‘Alcoholgebruik kost samenleving 2,6 miljard euro’

Het is voor het eerst dat er in Nederland grondig onderzoek is gedaan naar de kosten en baten van alcoholgebruik.

Foto: Remko de Waal / ANP

Alcoholgebruik kost de Nederlandse samenleving zo’n 2,3 tot 2,9 miljard euro per jaar. Dit berekende het RIVM, het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, voor het jaar 2013 in een rapport in opdracht van de Tweede Kamer.

Het RIVM keek hiervoor zowel naar de kosten als de baten. In 2013 kostte alcoholgebruik de samenleving in totaal 8,164 miljard euro maar leverde 5,540 miljard op. In totaal kost alcoholgebruik de samenleving dus ongeveer 2,6 miljard euro meer dan dat het oplevert.

Het is voor het eerst dat er in Nederland zo grondig onderzoek wordt gedaan naar de kosten van het alcoholgebruik en dat de onderzoekers zowel de kosten als de baten kwantitatief in beeld hebben gebracht.

Kosten en baten

Kosten kunnen bijvoorbeeld ontstaan door ziekte, een lagere arbeidsproductiviteit als gevolg van ziekteverzuim, de inzet van politie en justitie en verkeersongevallen. Volgens het RIVM is rijden onder invloed een van de belangrijkste oorzaken van verkeersongevallen.

Maar alcoholgebruik gaat ook gepaard met baten. Zo ontving de belastingdienst in 2013 ongeveer 1 miljard euro aan de accijnzen over de verkoop van alcohol. Ook leidt alcoholproductie tot bijvoorbeeld werkgelegenheid en huur voor horecapanden. De onderzoekers hebben daarnaast het geluksgevoel dat mensen ervaren als ze alcohol drinken, omgezet in cijfers. In 2013 besteedden mensen in Nederland 3,8 miljard euro aan alcohol en op basis hiervan berekenden ze de baten tussen de 2,7 miljard euro en 4,9 miljard euro.

Maatregelen

De overheid neemt al jaren maatregelen om het alcoholgebruik terug te dringen. Het RIVM berekende drie beleidsmaatregelen door voor de komende vijftig jaar. Het gaat over het verhogen van de accijnzen, het beperken van het aantal verkooppunten en een verbod op de alcoholreclame en sponsoring.

Over een periode van 50 jaar levert een accijnsverhoging van 50 procent tussen de 14 en 20 miljard euro op. Een accijnsverhoging van 200 procent levert 37 tot 47 miljard euro op.

Als 10 procent van de verkooppunten zou worden gesloten, levert dit na 50 jaar 3 tot 5 miljard euro op. Als een kwart de deuren sluit, levert dat 8 tot 12 miljard op.

Een totaal reclameverbod zou circa 7 miljard kunnen opleveren. Volgens de onderzoekers vergroot alcoholmarketing de kans dat jonge mensen alcohol gaan drinken.

Alcoholgebruik

Volgens het RIVM dronk 76% van de volwassenen in Nederland in 2014 regelmatig alcohol. Van de bevolking wordt 10 procent geclassificeerd als ‘zware drinker’. Dit betekent dat een vrouw ten minste een keer per week vier glazen alcohol drinkt, voor mannen ligt die grens bij zes glazen.