Column

Weer won het gevoel het van de feiten

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt hier elke week de feiten van de hypes.

Ex-Huisvoorzitter Newt Gingrich steekt vlak na een speech van Trump, zijn duim op naar hem. Foto Joe Raedle / AFP

Het boeit me mateloos hoe feiten tegenwoordig in sommige kringen worden gedemoniseerd. Wat zeg ik, vele kringen. Daarom vormen journalisten denk ik ook de minst gerespecteerde beroepsgroep – nóg minder dan politici! – want de feiten die we brengen doen er niet meer toe. Het gaat niet om feiten maar om emoties, riepen de Brexiteers, en ze hadden volkomen gelijk, het volk stemde Brexit, ongeacht hun leugens. (De bijna 50 procent van de kiezers die tegen was geldt niet als het volk, is u dat ook al eens opgevallen?) Ik zag onlangs een fascinerend televisie-interview met de Amerikaanse ex-voorzitter van het Huis van Afgevaardigden Newt Gingrich. De FBI-feiten zijn dat de zware misdaad terugloopt. Nee, zei Gingrich, de mensen voelen zich onveiliger en „dat is de kant die ik kies”. De interviewster hield vol, maar hij ook. Vriendje van Trump. Gevoel is belangrijker dan feit.

Roelants, Carolien 08-2013 005

Dit is de opmaat naar een stukje over de nieuwe wet die Amerikanen in staat stelt Saoedi-Arabië gerechtelijk aan te pakken wegens de aanslagen van 9/11. De wet omvat álle terreurdaden op Amerikaanse bodem en álle buitenlanden, maar de aanleiding is 9/11 en het eerste doelwit Saoedi-Arabië. Huis en Senaat namen de wet met een enorme meerderheid aan. President Obama vetode hem. Huis en Senaat overstemden woensdag zijn veto. Eén dag later hadden de twee top-Republikeinen in het Congres spijt „wegens onbedoelde gevolgen”. Spijt! De volgende dag!

Hadden ze de tekst niet gelezen? was mijn cynische reactie op Twitter. Nee, de gevoelens – in dit geval die van de nabestaanden van 9/11, die gerechtigheid eisen – wonnen het weer van de feiten. Een medetwitteraar reageerde:

De 9/11-verwanten vormen een heel machtig gezelschap; dat wil je te vriend houden in verkiezingstijd. En Saoedi-Arabië heeft de laatste jaren veel van zijn oliesjeiks-romantiek verloren, dus de keus was in het Congres makkelijk gemaakt. Is Saoedi-Arabië (mede)schuldig aan 9/11? Vijftien van de negentien kapers waren Saoediërs maar er is nooit bewijs gevonden dat enige officiële instantie ermee te maken had. Maar bewijs=feiten, dus nou ja.

Waar Obama én leger én bedrijfsleven voor hadden gewaarschuwd, is dat niet alleen Saoedi-Arabië maar elk buitenland met een wrok jegens Washington weleens kan gaan spitten in Amerika’s doen en laten. Straks worden her en der Amerikaanse militairen, spionnen en zakenlieden op een terreuraanklacht in de cel gegooid. Dat zijn de onbedoelde gevolgen die de top-Republikeinen Paul Ryan en Mitch McConnell zich opeens hadden gerealiseerd. Het Congres had zich geconcentreerd op het leed van de 9/11-families, verdedigde McConnell zich. Het had onvoldoende tijd gehad om de consequenties te overdenken, zei hij.

Ik zou bijna zeggen, ze verdienen Trump als president.