Voor rechts maakt nieuwe Kinderombudsman haar linkse reputatie direct waar

Margrite Kalverboer Met een advies over Zwarte Piet bevestigt Kinderombudsman Margrite Kalverboer alle bezwaren die rechtse partijen al hadden bij haar benoeming.

Ombudsman Foto ANP

In 2014 kreeg de Kinderombudsman, dat was toen nog Marc Dullaert, ook al meldingen binnen over Zwarte Piet. Twee klachten ontving hij dat jaar en het oordeel van de Kinderombudsman toen was dat er géén sprake was van een schending van kinderrechten.

Zijn opvolger, Margrite Kalverboer, kwam eind vorige week tot een opvallend andere conclusie. Zwarte Piet kan leiden tot pesten, uitsluiting of discriminatie en is daardoor in strijd met artikel 2, 3 en 6 van het Kinderrechtenverdrag van de Verenigde Naties, stelde Kalverboer vast. Ouders en scholen moeten het feest aanpassen, zegt ze. Kalverboer kreeg tientallen boze reacties en bedreigingen per mail, waarvan ze deze week waarschijnlijk aangifte gaat doen.

Hoewel Marc Dullaert dus geen schending van het Kinderrechtenverdrag zag in 2014, benadrukte ook hij toen dat „het debat vooral met kinderen en niet door volwassenen gevoerd moest worden”, licht een woordvoerder van het instituut toe. Dat is ook wat huidig ombudsman Margrite Kalverboer zei, eind vorige week. Zij kreeg sinds april zo’n twintig meldingen binnen, vooral van ouders. Naar aanleiding daarvan sprak ze in september met „witte en gekleurde kinderen”. De gekleurde kinderen vertellen dat ze zich in sinterklaastijd erger gediscrimineerd voelen.

De verschillende conclusies van Dullaert en Kalverboer laten zien dat het nogal uitmaakt wie aan het hoofd van zo’n instituut staat. Het is een persoonlijke keuze welke onderwerpen nadruk krijgen. Belangenorganisaties en politieke partijen die bang waren dat met het afscheid van Marc Dullaert ook meteen de media-aandacht voor kinderrechten zou verdwijnen – hij was niet vies van publiciteit – hebben nu al ongelijk gekregen.

De aanpassing van het sinterklaasfeest en Zwarte Piet is het eerste grote en gevoelige onderwerp waar Margrite Kalverboer (55) zich over uitspreekt, sinds ze in april dit jaar begon als Kinderombudsman. Daarvoor werkte ze als bijzonder hoogleraar orthopedagogiek en vreemdelingenrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen. Ze deed veel onderzoek naar de belangen van asielkinderen in Nederland en kwam ook voor hen op.

Met het standpunt dat Kalverboer over Zwarte Piet inneemt, bevestigt ze alle politieke partijen in hun opvattingen over haar benoeming. Ruim eenderde van de Tweede Kamerleden stemde in april blanco, achter de schermen waren vooral de PVV en de VVD kritisch. In die fracties zagen ze Kalverboer niet zitten, vanwege haar profiel dat ze voor vluchtelingenkinderen opkomt. Te links, te activistisch.

Nu krijgt Kalverboer van precies die partijen kritische reacties. Opheffen dat instituut, schreef een VVD-wethouder op Twitter. En Tweede Kamerlid Barbara Visser (VVD) vroeg zich bij ochtendprogramma WNL af of de Kinderombudsman geen belangrijker zaken te doen had. Geert Wilders was nog minder diplomatiek: „Pleur op Kinderombudsman, met je Zwarte Piet-onzin.”

Links omarmde haar standpunt dat er wat moet veranderen juist. „Uiterst genuanceerd”, noemde vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) vrijdag Kalverboers oproep. Tijd om het sinterklaasfeest aan te passen, en wat een „goed idee” om met kinderen zelf te spreken, reageerde Tweede Kamerlid Linda Voortman (GroenLinks).

Kalverboer had zelf liever een ander, minder controversieel onderwerp gehad als binnenkomer, vertelde ze in een toelichting aan tafel bij televisieprogramma Pauw. Maar deze klachten kwamen nu eenmaal binnen, dus als Ombudsman moest ze daar iets mee. „Ik doe gewoon onderzoek naar het Kinderrechtenverdrag en naar schendingen. Die hebben we aangetroffen.”