Column

Hoe het eigenlijk heurt

juttachorus0

Twaalf dagen zijn voorbijgegaan sinds de dag dat de Groningse stadsblog Sikkom onthulde dat bij studentenvereniging Vindicat een bangalijst circuleerde. Elke dag volgde een nieuwe onthulling, een schreeuwende minister op verkiezingscampagne of een emotionele collegevoorzitter. Maar de enige instantie die de schade zou kunnen beperken, greep niet in: het college van bestuur van de Rijksuniversiteit Groningen. Dat wil de ontgroeningen bij alle studentenverenigingen wel stoppen, maar gedaan is er nog niets.

Het college van bestuur heeft de bevoegdheid niet om ontgroeningen te stoppen. Het kan wel twee sancties opleggen: onmiddellijk de geldkraan dichtdraaien en alle banden verbreken. Dat gebeurde in 2002 met Veritas en Unitas in Utrecht.

Ik zoek Jan Veldhuis op, die toen collegevoorzitter was, in zijn zelf aangelegde astertuin in Voorschoten. Inspecteur-generaal onder de ministers Pais en Deetman. En begin jaren zestig was hij zelf preses geweest van de katholieke studentenvereniging Veritas. „Ik riep als collegevoorzitter studenten die in Utrecht aankwamen altijd op lid te worden”, zegt Veldhuis. „Vereenzaming is een gevaar.”

Vóór de zomer van 2002 had hij de oude en de aantredende besturen van alle studentenverenigingen uitgenodigd om de gedragscode – voldoende nachtrust, voldoende eten en vooral drinken, respect voor de lichamelijke en mentale integriteit – door te spreken. „Om te voorkomen dat er dingen gebeuren die niet door de beugel kunnen.”

Toen het college eind augustus, een paar dagen na de kennismakingstijd, hoorde dat aspirant-leden bij Veritas en / of Unitas niet hadden mogen drinken, tegen hun wil bruistabletten hadden moeten eten tot ze ervan schuimbekten, niet naar de wc mochten, langdurig waren uitgescholden, en dat eerstejaars als gevolg van de ontberingen waren flauwgevallen, reageerde Veldhuis gebeten. Hij moest denken aan 1962. „Toen was een aspirant-lid van een tafel gevallen op zijn hoofd. Een ongeluk. Halsoverkop naar het ziekenhuis. Ik in mijn jacquet naar de rector.”

„In zo’n geval moet je snel en duidelijk optreden”, zegt hij nu. „Niet zwenken.” Hij riep de besturen ter verantwoording. Toen die de beschuldigingen niet konden weerleggen, zei Veldhuis: „Dan kunnen jullie niet meer deelnemen aan universitaire plechtigheden en feesten, en de bestuursbeurzen en subsidies worden in principe voor een jaar stopgezet.” De hogeschool, burgemeester Brouwer en de commissaris van de koningin sloten zich aan bij de ban. Veritas liep dat jaar 59.000 euro mis.

In de zomer van 2003 was ik getuige van het verzoeningsdiner dat het college bij Veritas genoot. De fluwelen gordijnen van de sociëteit werden gesloten, avocado met garnalen opgediend. Preses Marjolein Kort sprak voor de juliennesoep over „een hard jaar, maar een verdiende straf”.

Jutta Chorus (@juttachorus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.