Dit jaar meer meldingen van geweld in en rond azc’s

Asielzoekerscentra

Door de toegenomen drukte in de asielopvang werden er in de eerste helft van dit jaar ook fors meer geweldsincidenten gemeld .

Het tentenkamp Heumensoord, de tijdelijke noodopvang van het COA. Foto Robin Utrecht / ANP

Bij de politie zijn in de eerste helft van dit jaar 502 geweldsincidenten op en rond opvanglocaties voor asielzoekers gemeld. Dat zijn er aanzienlijk meer dan in 2015, toen er over het hele jaar 377 geweldsincidenten werden geregistreerd. Dat blijkt uit cijfers van de Nationale Politie en het ministerie van Veiligheid en Justitie. Het aantal meldingen van zedenmisdrijven is eveneens gestegen, van 38 vorig jaar naar 44 in de eerste helft van dit jaar.

Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Veiligheid en Justitie, VVD) publiceert de cijfers deze maandag, een dag eerder dan gepland omdat NRC ze voortijdig in handen kreeg.

In totaal kreeg de politie 3.637 meldingen die te maken hadden met asielopvang. Iets minder dan de helft daarvan ging over strafbare feiten, zoals geweld (bijna 15 procent) of vernieling en het verstoren van de openbare orde (ruim 20 procent). Het Openbaar Ministerie heeft in deze zaken 192 mensen als verdachte aangemerkt, van wie zo’n 60 procent inmiddels voor de rechter is gedaagd. Op dit moment is bijna 30 procent veroordeeld.

031016BIN_incidenten

Dijkhoff trok tussen februari en juni zestien keer een asielstatus in of weigerde die op basis van een strafrechtelijke veroordeling tot een celstraf van zes maanden of langer. De daders kunnen meestal niet worden teruggestuurd omdat ze uit onveilige landen komen. Daardoor kunnen zij – eventueel na het uitzitten van hun straf – in de illegaliteit belanden.

Weinig privacy in noodopvang

Eén oorzaak voor de toename is de grote drukte in de asielopvang – aldus het ministerie. Om de instroom het hoofd te kunnen bieden werd ook geïmproviseerde ‘noodopvang’ ingezet, waar mensen weinig privacy hebben. Dat leidde tot wrijving en ruzies tussen bewoners. Juli vorig waren er ongeveer 25.000 asielzoekers en vluchtelingen in de opvang, begin dit jaar bijna 50.000.

In een begeleidend document van de politieregio Den Haag staat dat veruit de meeste incidenten plaatsvonden binnen de opvangcentra en „slechts een enkele keer in de nabije omgeving”.

Het document geeft ook voorbeelden van incidenten in die regio. Zo werd vanuit de noodopvang in Alphen aan den Rijn melding gedaan van zware mishandeling van een psycholoog en de bedreiging van een transgender. In Leiderdorp waren aanwijzingen dat er geronseld werd voor de jihad.

Ook worden er veel ruzies gemeld. Vooral tussen bewoners, maar soms ook met buitenstaanders. Zo kwam de politie in Katwijk naar een opstootje tussen een asielzoeker en een taxichauffeur „na bevuiling van de taxi”.

Het overzicht dat het ministerie maakte toont ook de psychische nood van een deel van de bewoners van azc’s. In het eerste halfjaar registreerde het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers drie zelfmoorden, 484 feitelijke of verbale „suïcidedreigingen” en 648 „zelfdestructieve acties” op opvanglocaties. Dit betreft gevallen van „zelfbeschadiging door vreemdelingen”.