De opheffingsuitverkoop van Yahoo

Tech

Yahoo komt voor nog geen 5 miljard dollar in handen van Verizon. Wat is er nog over van het meer dan 20 jaar oude internetbedrijf?

Het Yahoo hoofdkantoor in Sunnyvale

Mailadressen verklappen je online leeftijd. Als iemand nu nog een Yahoo-adres gebruikt, kun je er prat op gaan dat ie bijna twintig jaar op internet zit. Toen Yahoo vorige week meldde dat gegevens van 500 miljoen Yahoo-accounts zijn gestolen, verraste vooral het feit dat Yahoo blijkbaar nog een half miljard gebruikers telt. De hack – de grootste dataroof tot nu toe – is een extra tegenslag voor een bedrijf dat het dieptepunt allang bereikt leek te hebben. 

Als zelfstandig bedrijf staat Yahoo, de webportal die werd opgericht in 1994, op het punt te verdwijnen. Provider Verizon betaalt 4,8 miljard dollar voor Yahoo, dat in 2008 nog een bod van 44 miljard afwees.

De uitverkoop van Yahoo is begonnen in een bedrijfswinkeltje op het hoofdkantoor in Sunnyvale, Californië.  Een koffiemok met Yahoo-logo kost slechts 9 dollar. Dezelfde mok, maar dan met een Apple-logo, kost drie keer zoveel als in Apples company store, vijftien kilometer verderop. 

Op een donderdagmiddag in juni – een maand voordat Verizon zijn bod doet – kun je een kanon afschieten op de Yahoo-campus. Sunnyvale mag dan het hoofdkantoor zijn, de kern van het bedrijf zit aan de Amerikaanse oostkust, dichter op de advertentiemarkt. Medewerkers nemen het niet meer zo nauw met de oekaze van Marissa Mayer: de Yahoo-baas eiste in 2013 dat er niet meer vanuit huis gewerkt mocht worden. Zo moesten haar teams weer als echte teams gaan werken. Nu is de leegloop begonnen: na de laatste ontslagronde telt Yahoo 8.800 werknemers, 15 procent minder dan vorig jaar.

Wat ging er mis?  Volgens een oud-medewerker – hij was jarenlang manager, maar wil niet met zijn naam in de krant – heeft Yahoo nooit kunnen kiezen of het nu een techbedrijf of een mediabedrijf is. „Het resultaat is als een Ford Ranchero: half personenauto, half vrachtwagen. Dat is geen goede auto, én geen goede vrachtwagen.”

Yahoo noemt zich „een gids om gebruikers te informeren, verbinden en vermaken”. De inbreng van eigen technologie is beperkt; de zoekmachine is van Microsoft, de advertenties komen deels van Google. De Yahoo-homepage staat vol roddels, al stak het bedrijf geld in bekende journalisten als nieuwslezer Katie Couric en David Pogue, ooit technologieredacteur van The New York Times.

Tekst gaat verder onder de slideshow.

Nieuw talent

Marissa Mayer was een van de grootste talenten bij Google, en haar benoeming bij Yahoo in 2012 maakte een einde aan een periode van continue leiderswisselingen. Mayer probeerde nieuw talent voor Yahoo te werven met overnames en kocht sociaal netwerk Tumblr (voor 1,1 miljard dollar in 2013) om een jonger publiek te bereiken. De overname mislukte; Yahoo schreef de helft van de waarde al af bij de laatste kwartaalresultaten (een verlies van 440 miljoen dollar op een omzet van 1,3 miljard).

Het is niet dat Yahoo het niet probeerde. Rond 2004, 2005 kocht Yahoo veel opkomende bedrijfjes, maar liet de echte succesnummers, zoals YouTube, Android en Facebook, aan zich voorbijgaan. Ook een bod op Google (2002) ketste af.

Een investering die extreem goed uitpakte, was het belang van 40 procent in het Chinese Alibaba (2005). Alibaba is nu 260 miljard dollar waard en hield het oorspronkelijke Yahoo kunstmatig in leven. Beleggers drongen aan op een splitsing van de onderdelen. Omdat de verkoop van het Alibaba-deel gepaard zou gaan met een enorme belastingaanslag, besloot Yahoo de eigen internettak maar te verkopen.

Microsoft

Yahoo liet in 2008 nog een overnamebod van Microsoft schieten: dat bedrijf wilde liefst 44 miljard dollar betalen om met Yahoo één front te vormen tegen Google. Waarom wees Yahoo dat af? Volgens de oud-medewerker was er in die tijd nog een hoop antipathie jegens Microsoft in Silicon Valley. Het zou geleid hebben tot een ‘braindrain’. Achteraf gezien vertrok talent toch bij Yahoo. Zelfs Mayer – jong, agressief en productgericht – kon dat niet voorkomen.

Yahoo bracht zelf ook talent voort: zo werkte WhatsApp-oprichter Jan Koum er negen jaar. Jeff Weinberg, de baas van LinkedIn (gekocht door Microsoft) werkte ook voor Yahoo. Maar Yahoo was geen Paypal; een broedplaats die illustere types als Elon Musk en Peter Thiel voorbracht. „De agressie ontbrak”, zegt de oud-medewerker. Yahoo wordt in de VS weleens omschreven als de „General Electric van het internet”. In Nederland zou je de vergelijking met Philips trekken: innovatief, maar net iets te veel algemene managers.

Nalatigheid

Yahoo is nog altijd een bekend merk, telt veel gebruikers en haalt per jaar 5 miljard dollar aan advertentieomzet binnen (Google 75 miljard, Face-book 18 miljard). Daarvoor koopt Verizon Yahoo: de provider bouwt een digitaal mediaconcern om adverteerders te trekken.

De diefstal van 500 miljoen Yahoo-accounts zet deze deal alsnog onder druk. Als Yahoo nalatig was in zijn beveiliging, is het wachten op claims. De computerinbraak vond eind 2014 plaats, ruim anderhalf jaar geleden. Het is opmerkelijk dat Yahoo-technici dat destijds niet gemerkt hebben. Nog een dingetje: in de principe-overeenkomst met Verizon stelt Yahoo dat er geen incidenten of inbraken zijn geweest waarbij gegevens gestolen zijn. Yahoo was de hack deze zomer al wel aan het onderzoeken.

De daders zouden volgens Yahoo handelen in opdracht van een buitenlandse mogendheid (lees: zeer geavanceerde spionage waartegen je je amper kunt verdedigen). Volgens een ander onderzoek leidt het spoor echter naar cybercriminelen in Oost-Europa en Rusland.

Het merendeel van de Yahoo-wachtwoorden was goed versleuteld, maar niet allemaal. Mayer zou geprotesteerd hebben tegen een gedwongen verandering van alle wachtwoorden, omdat dat gebruikers zou wegjagen. In plaats daarvan kregen Yahoo-gebruikers de cryptische mededeling hun „account te beveiligen”.

De eerste claims die het bedrijf van nalatigheid beschuldigen, zijn al ingediend. Een Amerikaanse senator wil dat de beurstoezichthouder SEC gaat onderzoeken of Yahoo beleggers en gebruikers heeft misleid. Als de hack leidt tot miljardenclaims, zal Verizon zijn vingers daar niet aan willen branden. En gaat de deal niet door, dan staat ook het voorbestaan van het merk Yahoo op de tocht.

Zijn de huidige internetgiganten, Google en Facebook, ook gedoemd om uiteindelijk zo te verdwijnen? Die bedrijven zijn een stuk handiger in het voorspellen van technologische trends, zegt de voormalige Yahoo-manager. „De opkomst van de zoekmachine, sociale netwerken en de smartphone: Yahoo had een plek op de eerste rang en liet het allemaal passeren. In Silicon Valley geldt de evolutietheorie van Darwin: alleen de sterksten overleven.”