Vicekanselier haalt hard uit naar wankelende Deutsche Bank

Financiële sector Ook bij grote Duitse bedrijven groeit de vrees dat Deutsche Bank de huidige crisis niet overleeft. Dat zou schadelijk zijn voor de hele economie.

Hoofdkantoor in Frankfurt. Foto Reuters

Terwijl Deutsche Bank verwikkeld is in een strijd om zijn voortbestaan, heeft de Duitse minister van Economische Zaken en vicekanselier Sigmar Gabriel (SPD) zondagavond hard uitgehaald naar het management van de bank. „Ik weet niet of ik moet lachen of woedend moet zijn, dat de bank die speculeren tot bedrijfsmodel heeft gemaakt zich nu als slachtoffer voordoet”, zei Gabriel tijdens een vlucht naar Teheran, waar hij een handelsmissie leidt.

Gabriel reageerde daarmee op een uitspraak van John Cryan, topman van Duitslands grootste bank, die de dramatische koersval van het aandeel Deutsche de afgelopen week weet aan activiteiten van speculanten. Gabriel zei zich grote zorgen te maken over de banen bij de bank. „Het scenario is dat duizenden mensen hun werk zullen verliezen. Zij moeten opdraaien voor de waanzin, bedreven door onverantwoordelijke managers.”

Ook bij grote Duitse bedrijven groeit de vrees dat Deutsche Bank de huidige crisis niet overleeft. Dat zou ernstige gevolgen hebben voor de hele Duitse economie, waarschuwen enkele topmannen van de Duitse industrie in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung (FAS). In de geglobaliseerde economie is de nationale achtergrond van een bank nog altijd belangrijk, vinden ze.

Dat openlijk wordt gespeculeerd over de vraag of de bank nog toekomst heeft, ondermijnt het aanzien van de bank nog verder. Dat was al beschadigd door een reeks van schandalen, die tot verscheidene rechtszaken en veroordelingen hebben geleid. Zondag werd bekend dat zes voormalige managers van de bank voor financiële malversaties in Italië terecht moeten staan in een proces rond de Banca Monte dei Paschi di Siena.

Afgelopen week is de beurskoers van Deutsche voor het eerst in de geschiedenis gedaald tot onder de 10 euro. Ruim een jaar geleden, bij het aantreden van Cryan, was de koers nog 28 euro, en voor de financiële crisis in 2008 uitbrak zelfs even meer dan 100 euro. Berichten dat de bank „speelbal van hedgefondsen en speculanten” is geworden, komen niet alleen op de financiële markten en bij het bedrijfsleven hard aan, maar ook bij de 8 miljoen particuliere klanten in Duitsland en het personeel.

De bank hangen verschillende hoge boetes boven het hoofd, waaronder een van mogelijk 14 miljard dollar (12,6 miljard euro) van de Amerikaanse Justitie voor het misleiden van hypotheekbeleggers. Het bericht vrijdag, op basis van anonieme bronnen, dat die boete aanzienlijk lager uitvalt, op 5,4 miljard dollar, zorgde wel voor herstel op de beurs, maar is nog niet bevestigd. Ook een witwasaffaire in Rusland dreigt voor de bank op een boete uit te draaien.

„De Duitse industrie heeft een Duitse bank nodig die ons in de wereld begeleidt”, zei president-commissaris Jürg Hambrecht van chemieconcern BASF in de FAS. Topman Dieter Zetsche van Daimler beaamt dat: „Sterke Duitse banken zijn belangrijk voor een sterke Duitse economie.” Zetsche en andere topmannen spraken tegelijk hun vertrouwen uit in het management en de koers van de in nood verkerende bank.

Op de achtergrond speelt wantrouwen tegen buitenlandse banken, die als het erop aankomt belangen en bedrijven uit hun eigen land zouden kunnen bevoordelen. Voor een groot exportland als Duitsland zou het slecht zijn „als we ons alleen van toegang tot internationale kapitaalmarkten kunnen verzekeren via buitenlandse banken” , zegt bestuursvoorzitter Johannes Teyssen van energieconcern Eon in de zondagskrant.

In Duitse commentaren klinkt ook het vermoeden door dat de hoge Amerikaanse boete een vergelding is voor de hoge bedragen die de Europese Commissie Amerikaanse bedrijven oplegt, zoals de 13 miljard euro aan belastingen die Apple alsnog aan Ierland zou moeten betalen. Ook de grote bedragen die de Amerikanen van Volkswagen eisen in verband met het dieselschandaal worden in dat licht gezien – al erkent men in Duitsland wel dat zowel Deutsche Bank als Volkswagen zélf verantwoordelijk zijn voor het bedrog waar ze nu voor moeten boeten.

Bezorgd waarschuwen politici dat de VS en Duitsland door de hoge wederzijdse boetes in een handelsoorlog terecht kunnen komen.