‘Wichelroede’ van Sarkozy rekent af met ex-president

M/V in het nieuws Patrick Buisson

Een rancuneus boek van een ex-adviseur van Nicolas Sarkozy heeft de Franse politiek in zijn greep.

Hij werd de ‘goeroe’ van Nicolas Sarkozy genoemd. De man die hem de juiste woorden influisterde om zich bij de campagne van 2007 niet alleen te onderscheiden van de socialistische kandidaat, maar ook om kiezers uit de hoek van Jean-Marie Le Pen te verleiden. Sarkozy werd er president mee en Patrick Buisson – opinieonderzoeker, oud-journalist bij het extreem-rechtse weekblad Minute en directeur van geschiedeniszender Histoire – werd in het Élysée een van zijn belangrijkste adviseurs.

Maar vijf jaar later, na de verloren campagne tegenover Hollande, ging het mis. Toen bleek dat Buisson vanaf 2005 met een dictafoon jarenlang heimelijk gesprekken met Sarkozy had opgenomen, was de breuk definitief. „Ik heb in mijn leven verraad gekend, maar zelden zoals dit”, zei Sarkozy in 2014 op televisie. Dat was „een woord te veel”, schrijft Buisson (67) in zijn deze week verschenen schandaalboek La Cause du peuple: l’histoire interdite de la présidence Sarkozy. Hij ziet zichzelf als de geestelijk vader van het succes van Sarkozy („Ik was zijn kompas, zijn wichelroede (...) maar vooral de man van de radicaliteit”) en voelt zich nu miskend en aan de kant gezet.

Badinerend

De anekdotes uit het boek hebben de Franse politiek al dagen in zijn greep. Sarkozy, schrijft Buisson, heeft geen principes, een „politiek handelaar”, „alleen geïnteresseerd in de korte termijn” en „geobsedeerd door geld”. Als president was hij badinerend over vrijwel iedere andere politicus, ook uit eigen kamp. François Fillon, vijf jaar Sarkozy’s premier, is een „zielepoot”, „deerniswekkend” en „pathetisch”. En over oud-president Chirac zegt Sarkozy in het boek: „Ik heb nog nooit zo’n corrupt figuur ontmoet.”

Maar het meest pijnlijk is Buissons onthulling dat Sarkozy als minister van Binnenlandse Zaken in 2006 doelbewust niet liet ingrijpen toen een jongerendemonstratie in Parijs uit de hand liep. „We hebben het besluit genomen om bendes van zwarten en Arabieren op de Invalides hun gang te laten gaan toen ze jonge blanken aanvielen, terwijl we fotografen van Paris Match informeerden dat serieuze incidenten mogelijk waren.”

De gedachte was dat toenmalig premier Dominique de Villepin, destijds Sarkozy’s grootste rivaal, zwak zou overkomen en dat Sarkozy zelf als minister van Binnenlandse Zaken zijn autoriteit kon tonen. Maar hoewel weinig kenners van de Franse politieke binnenwereld twijfelen aan Sarkozy’s meedogenloosheid en cynisme, heeft de rancuneuze Buisson geen enkel concreet bewijs. Juist dit moment, erkende hij in het Franse Achtuurjournaal, heeft hij niet met de dictafoon geregistreerd.

Voor Sarkozy, op campagne voor voorverkiezingen van Les Républicains, komen de smeuïge verhalen hoe dan ook ongelegen. Hij kan moeilijk ontkennen dat hij met de omstreden Buisson heeft samengewerkt. Nog altijd loopt een justitieel onderzoek naar de wijze waarop hij zonder publieke aanbesteding voor 3,3 miljoen euro aan contracten voor peilingen van het Élysée heeft weten binnen te slepen. Maar Sarkozy neemt zijn adviezen nog altijd ter harte: de Franse identiteit, ooit exclusief terrein van extreem-rechts, is opnieuw het thema waarmee hij kiezers aan zijn kant hoopt te krijgen.