Proef met betalen per studiepunt

Met het experiment wil de minister kijken of het hoger onderwijs toegankelijker wordt.

Minister Bussemaker in gesprek met studenten op de Hogeschool Windesheim. Foto Bart Maat / ANP

Er komt een proef waarbij studenten aan universiteiten en hogescholen niet per collegejaar, maar per studiepunt betalen. Dat voornemen heeft minister Jet Bussemaker (OCW, PvdA) vrijdag bekendgemaakt, na instemming van de ministerraad. Met de proef wordt “tegemoet gekomen aan de wens van studenten om flexibeler te kunnen studeren”.

In eerste instantie zullen een aantal universiteiten en hogescholen meedoen aan de proef. Welke is nog niet bekend. Universiteiten en hogescholen kunnen zich bij het ministerie aanmelden als ze interesse hebben. De proef begint volgend studiejaar.

Niet alle studenten komen voor het experiment in aanmerking. Het gaat om studenten die naast hun studie andere activiteiten ondernemen, zoals lidmaatschap van de medezeggenschapsraad, of om studenten die vanwege ziekte of mantelzorg niet alle aandacht aan hun studie kunnen schenken.

Het idee achter het experiment is volgens de minister om te kijken of het hoger onderwijs toegankelijker wordt en “tot meer tevredenheid van de student, tot meer ontplooiingsmogelijkheden, en tot minder uitval” leidt. Een woordvoerder zegt:

“Wellicht zijn er studenten die wel onderwijs willen volgen als ze maar een kwart van hun tijd eraan kunnen besteden in plaats van voltijd.”

Kritiek

De Landelijke Studentenvakbond (LVSB) heeft de minister eerder opgeroepen een dergelijk systeem in te voeren. In 2014 publiceerde de LSVB een rapport waarin meerdere maatregelen stonden voor ‘flexstuderen’.

Toen coalitiepartijen PvdA en VVD dit plan vorig jaar in de Kamer voorstelden, kwam het het kabinet op flink wat kritiek te staan. Het rendementsdenken in het onderwijs zou volgens D66 en SP nog groter worden. Daarnaast zou het systeem flink meer administratieve lasten met zich meebrengen.

Volgens een woordvoerder van het ministerie heeft de proef qua kosten nog geen gevolgen voor de onderwijsinstellingen:

“Instellingen krijgen nu per student een bepaald bedrag. Dat blijft gedurende de proef zo. Het is niet zo dat als een student maar voor een kwart van de studiepunten gaat, een instelling ook maar een kwart uitbetaald krijgt. Wellicht werkt dat wel zo uit na de proef, maar we willen eerst kijken wat de precieze gevolgen zijn.”

Een student betaalt per studiepunt een zestigste deel van het jaarlijkse collegegeld. In het plan van de LVSB kwam daar vanwege de vaste lasten die ook flexstudenten hebben per studiepunt een opslag van 15 procent bij. Daar wil het ministerie tijdens de proef nog niet aan.