Hoe fijn is het in de megapolis?

In Manilla ben je arm en ziek

Illustraties Cyprian Koscielniak

De lyrische beschrijving van de kwaliteiten van megasteden door Zef Hemel in de NRC van zaterdag 24 september behoeft enige nuancering.

Hemel richt zich vooral op de grote stad als motor van de economische ontwikkeling. Hij gaat echter voorbij aan de negatieve effecten van de megapolis op het welzijn en de gezondheid van de inwoners. De meeste megasteden ontwikkelen zich op het zuidelijk halfrond, met name in Afrika, Latijns-Amerika en Azië.

Juist in die gebieden is er de laatste jaren sprake van een schrikbarende toename van hart- en vaatziekten en andere chronische ziekten.

Met het verminderen van de vroegtijdige sterfte aan infectieziekten zijn hart- en vaatziekten nu de belangrijkste sterfte oorzaak op het zuidelijk halfrond.

De megasteden daar worden gekenmerkt door een hoog percentage arme mensen.

Uit epidemiologisch onderzoek blijkt dat de lage sociaal-economische positie van grootstedelijke armen gepaard gaat met fors rookgedrag, obesitas, geringe lichaamsbeweging en slechte eetgewoontes.

Het hoge niveau van urbanisatie in de lage en gemiddelde inkomenslanden op het zuidelijk halfrond veroorzaakt volgens dit epidemiologische onderzoek de scherpe toename van deze risicofactoren voor chronische ziekten.

De roze bril van Hemel ziet vooral Amsterdam, Londen en New York, maar hij is blind voor de echte megasteden in de wereld: voor Sao Paulo bijvoorbeeld, en Lagos en Manilla.