Een eindspelboek onder het kussen

Maandag was er voor het begin van de eerste ronde van het Tal Memorial in Moskou een minuut stilte, omdat die dag bekend was geworden dat Mark Dvoretsky was overleden. Hij was 68 jaar en ongeveer zes jaar geleden was bij hem darmkanker geconstateerd, die ook na enkele operaties niet verdwenen was. Maar hij reisde nog de wereld rond als trainer en bij het Tal Memorial werd hij verwacht als gast.

Dvoretsky was de supertrainer van de internationale schaakwereld. Al heel vroeg had hij zijn eigen schaakcarrière opgegeven om coach te worden. Onder de vele grote schakers die hij tijdelijk onder zijn hoede had, worden zelfs de wereldkampioenen Kasparov, Anand en Topalov genoemd.

Dvoretsky schreef boeken die alleen nuttig waren voor sterke spelers die bereid waren om hard te werken. Maar dan had je ook wat. Anish Giri twitterde: ,,Zijn eindspelhandboek ligt altijd onder mijn kussen.’’

Het tiende MichailTal Memorial wordt gespeeld in het Museum van het Russische impressionisme, dat een paar maanden geleden opende. Doordat de Russische schaakbond wordt geleid door de kunstverzamelaar Andrei Filatov is het daar al een traditie geworden om belangrijke schaaktoernooien in belangrijke musea te houden.

Anish Giri had zijn laatste acht partijen op de olympiade in Baku remise gespeeld en zijn eerste partij in Moskou, tegen Anand, werd ook weer remise. Hij werd er zelf ook een beetje gek van; de flauwe grapjes die er steeds weer gemaakt werden waren nog zijn minste zorg.

Dinsdag won hij eindelijk weer eens een partij en als de leeuwin in de fabel die maar een kind had, zou hij toen kunnen zeggen: één, maar een leeuw. Het was een mooie partij met eerst een pionoffer - ,,ik dacht dat ik anders weer aan de goede kant van weer een remise terecht zou komen’’ - en daarna een kwaliteitsoffer en tenslotte een mataanval.

Donderdag kwam de tweede winst. In de derde ronde versloeg Giri Jevgeny Tomasjevski door in een lang eindspel van bijna niets iets te maken.

Boris Gelfand - Anish Giri,Tal Memorial Moskou 2016

1. d4 Pf6 2. c4 g6 3. g3 Lg7 4. Lg2 0-0 5. Pc3 Pc6 6. e3 Misschien wilde Gelfand het Grünfeld-Indisch na 6. Pf3 d5 vermijden. 6...d6 7. Pge2 e5 8. 0-0 exd4 9. exd4 Pe7 Deze ongewone zet bracht Gelfand tot lang nadenken. 10. Lf4 Pf5 11. Dc1 Te8 12. h3 c6 13. g4 Pe7 14. Lh6 d5 15. c5 b6 16. cxb6 axb6 17. Te1 Lh8 18. Df4 Pd7 19. Dd2 Pf8 20. Pf4 Pe6 21. Pce2 c5 Na kalme manoevres van beide kanten brengt Giri nu de partij tot leven met een pionoffer. 22. dxc5 bxc5 23. Pxd5 Wit had beter met 23. Pf4 de pion nog even kunnen laten staan. 23...Lb7 24. Pec3 Pxd5 25. Pxd5 Ld4 Zwart heeft mooie compensatie voor de pion. 26. Pc3 En hierna komt wit in moeilijkheden, omdat zijn loper straks wordt afgesneden, wat na 26. Pf4 niet het geval zou zijn. 26. Lxg2 27. Kxg2 g5 Nu is wits Lh6 in gevaar. 28. h4 Een noodgreep. Misschien viel 28. Txe6 Txe6 29. Lxg5, met twee pionnen vor de kwaliteit, te verkiezen. 28...gxh4 29. Pe4 Dd5 30. f3 Opgepast. Wit dreigt 31. Pf6+ met damewinst. 30...Tad8 31. Tad1 Kh8 32. Lg5 f5

Zie diagram

Een mooi kwaliteitsoffer, dat zwart een winnende aanval oplevert. 33. Lxd8 Txd8 34. gxf5 Dit gaat snel mis, maar een goede zet was er niet. Als wits paard wijkt is steeds 34...h3+ erg sterk en het stukoffer 34. Dh6 fxe4 35. Txe4 zal wit waarschijnlijk ook niet redden. 34...Dxf5 Nu weren alle zwarte stukken en zijn h-pion samen in de aanval. 35. Kh1 Tg8 36. Tf1 Le5 Wit gaf op. Er is geen goede verdediging tegen Dh3+.