CAO-overleg Defensie en vakbonden vastgelopen

Zo’n 58.000 militairen zitten door stuklopen besprekingen nog langer in onduidelijkheid over hun salaris en arbeidsvoorwaarden.

Foto ANP / Olaf Kraak

Het cao-overleg tussen Defensie en de vakbonden over de arbeidsvoorwaarden van ruim 58.000 werknemers is stukgelopen. Dit maakten het ministerie en de vakbonden vrijdagmiddag bekend. Militairen zitten daardoor nog langer in onduidelijkheid over hun salaris en arbeidsvoorwaarden. In het voorjaar van 2015 sloten Defensie en drie vakcentrales nog een deelakkoord, waarmee jarenlang slepende cao-problemen opgelost leken te worden. De huidige onderhandelingen waren bedoeld om dat akkoord op detailniveau uit te werken, maar deze zijn nu vastgelopen.

Een probleem betreft de loonsverhoging voor Defensiemedewerkers op de lange termijn. Vorig jaar kregen medewerkers al een loonsverhoging van 0,8 procent. Daarover waren de vakcentrales niet tevreden, omdat het volgens hen de teruggave betrof van pensioenpremie die eerder was afgesproken. ,,Een sigaar uit eigen doos”, noemden verschillende vakbondsbestuurders die regeling. Nu blijkt dat er tijdens de huidige onderhandelingen ook weer onenigheid is over de verdere stijging van het loon.

Op meerdere terreinen financiële problemen

Het stuklopen van de onderhandelingen is een probleem voor Defensie, dat ook op een ander terrein al financiële problemen heeft. Een van de redenen dat de organisatie financiële zorgen heeft, is het AOW-gat dat gedicht moet worden voor de civiele ambtenaren. Daarover is nog steeds geen duidelijkheid. Het probleem ontstond nadat de AOW-leeftijd werd verhoogd van 65 naar 67 jaar. Daardoor ontstaat bij civiele ambtenaren die eerder stoppen met werken een gat in hun inkomen, want hun AOW gaat pas in op 67-jarige leeftijd.

Deze zomer oordeelde de Centrale Raad van Beroep, de hoogste ambtenarenrechter, dat Defensie verplicht is het AOW-gat van duizenden ambtenaren te dichten, bijvoorbeeld door de wachtgeldregeling op te schroeven. De tegemoetkoming die Defensie oud-medewerkers eerder beloofde was onvoldoende, oordeelde de rechter. Het gaat over geld dat uitgekeerd moet worden aan duizenden medewerkers van Defensie (burgers) die geen militair zijn. Om hoeveel geld het exact gaat is onbekend.

Defensie heeft een begroting van circa 8,5 miljard euro. In 2011 werd er een miljard euro bezuinigd op de krijgsmacht, waardoor er grote problemen zijn ontstaan. Vooral de voorraden- en personeelstekorten zijn nijpend. Minister Hennis (VVD, Defensie) moest vorig jaar mei, na een kritisch rapport van de Algemene Rekenkamer, bekendmaken dat het leger niet meer in staat is het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied te verdedigen. Dat is de eerste grondwettelijke taak van de organisatie.

Er is bovendien een tekort aan reserveonderdelen. Afgelopen jaar moest een gemechaniseerd bataljon de voertuigen afstaan aan andere eenheden en zelf trainingen te voet afwerken. Deze week klaagden militairen van de Korps Commandotroepen in De Telegraaf dat ze materieel moeten lenen van buitenlandse collega’s tijdens de militaire missie in Mali.

Prinsjesdag: 200 miljoen euro extra

Onlangs werd tijdens Prinsjesdag bekend dat Defensie bijna 200 miljoen euro extra krijgt om ,,de basisgereedheid op orde te brengen.” De vakbonden vonden dat teleurstellend weinig. De minister was positief, en sprak voorzichtig van ,,een punt waar we langzamerhand de positieve effecten van het extra geld gaan zien.”

Mocht Defensie in de onderhandelingen over de cao geen extra geld beschikbaar stellen, dan overwegen de vakbonden acties, stellen vakbondsbestuurders. AFMP-voorzitter Anne-Marie Snels:

,,Wij hebben steeds aangegeven dat een fatsoenlijke loonsverhoging onderdeel moet uitmaken van een nieuw arbeidsvoorwaardenpakket. Nu komt de minister met lege handen en heeft ze niets te bieden. Daarom stoppen we als gezamenlijke bonden met het overleg. Dit heeft niet veel zin voor ons.”

Defensie laat weten het bereiken van een arbeidsvoorwaardenakkoord ,,erg belangrijk” te vinden. Het ministerie hoopt dat de onderhandelingen zo snel mogelijk kunnen worden hervat.