Amerikaanse weerstand tegen het ‘weggeven van internet’

4 vragen over Telefoonboek internet

Internetbeheerder ICANN valt vanaf zaterdag niet meer onder Amerikaans toezicht. Trump en Cruz vrezen censuur.

©

President Erdogan. Koning Salman van Saoedi-Arabië. De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un. President Xi Jinping van China en zijn Russische collega Vladimir Poetin. Foto’s van de vijf wereldleiders sieren een artikel op het Amerikaanse, ultrarechtse Breitbart.com. ‘Ontmoet de nieuwe autoritaire heersers van het internet’, kopt de site, groot supporter van Donald Trump.

Feitenvrij discussiëren over politieke thema’s, heel gebruikelijk in de huidige Amerikaanse verkiezingscampagne, heeft nu ook de fundamenten van internet bereikt. Morgen draagt de Amerikaanse regering naar verwachting het beheer van het ‘adresboek’ van internet over aan een internationale organisatie. En dat is tegen de zin van ultraconservatief Amerika.

„President Obama geeft het internet weg”, stelde de voormalige Republikeinse kandidaat Ted Cruz onlangs, in de Senaat en in spotjes op YouTube. Vorige week schaarde Donald Trump zich achter zijn vroegere tegenstander Cruz: de VS zouden de controle over internet moeten houden. De bezwaren van Trump en Cruz zijn onzin, stellen critici. Ze hebben geen idee waarover ze het hebben. Tech-giganten als Google en Yahoo, zijn ook voor het besluit van de regering-Obama.

Vier vragen over de ‘overgave’ van internet.

1. Wat gaat er precies gebeuren?

Morgen, 1 oktober, verloopt het contract van de Amerikaanse regering, om precies te zijn het ministerie van Handel, met een internationale organisatie die een aantal belangrijke technische aspecten van internet beheert. Die club heet de Internet Corporation for Assigned Names and Numbers. ICANN beheert sinds 1998 onder meer het systeem dat je het adres- of telefoonboek van internet kunt noemen.

Wie een webadres intikt, zoals nrc.nl, krijgt de website van NRC op zijn scherm. Daartoe vertaalt de browser de naam die de gebruiker invult, in een rij getallen. Dat ‘nummerbord’, uniek voor elke site, wordt gebruikt voor alle communicatie op internet. ICANN zorgt dat die vertaaltabel correct blijft.

Daarnaast beheert de organisatie de generieke domeinnamen op internet: het maakt afspraken met landen, bedrijven en organisaties over bijvoorbeeld .com, .org, .net, en relatief nieuwe topdomeinen als .biz, .travel en .beer. Ze gaan niet over de landelijke namen, die bijvoorbeeld eindigen op .nl of .be.

Het beheer werd vroeger gedaan door de Amerikaanse informaticus Jon Postel, destijds ook wel de ‘god van internet’ genoemd. Later nam ICANN zijn werk over. Het ministerie van Handel heeft zijn toezichthoudende functie bij ICANN recentelijk één keer gebruikt: toen men het topdomein .xxx wilde invoeren, voor sekssites. ICANN voerde het pornodomein later toch in.

2. Waarom geven de VS die toezichthoudende rol nu op?

Dat besluit is niet van de een op andere dag genomen. Onder president Clinton werd dat al voorbereid, Bush zette het besluit door, en nu laat Obama het contract met ICANN verlopen. Dat doet zij vooral omdat andere landen in toenemende mate kritiek uiten op de rol van de VS op het net. Zeker na de onthullingen van Edward Snowden, die openbaarde dat de NSA massaal alle digitale communicatie afluistert.

De VS stellen dat de besluitvorming binnen ICANN nu zo is verbeterd, dat zij in vertrouwen het toezicht kunnen overlaten aan een orgaan waarin niet alleen de VS en allerlei andere landen, maar ook technologiebedrijven, belangenorganisaties en individuele techneuten zijn vertegenwoordigd.

3. Wat gebeurt er als de VS toch weigeren?

Als Cruz en Trump toch hun zin krijgen, en de VS blijven vasthouden aan hun rol binnen ICANN dreigt versnippering van internet. Landen als Rusland en China zouden dan hun eigen adressysteem van websites en andere op internet aangesloten apparaten in gebruik kunnen nemen. Zo’n ‘Balkanisering’ van internet, maakt internationale communicatie veel lastiger, zeggen deskundigen. Zonder telefoonboek van het buurland, belt het nu eenmaal lastiger met die buren.

Het politieke verzet tegen de ‘overgave’ van internet, zou zich ook tegen conservatief Amerika kunnen keren. Als de VS de ‘controle’ over internet weigeren over te dragen, kunnen de Verenigde Naties instappen. De Internationale Telecom Unie (ITU), de telecommunicatie-afdeling van de VN, zou het internetbeheer naar zich toe kunnen trekken. Daarmee krijgen landen weliswaar meer invloed op de fundamenten van internet, maar worden bedrijven, organisaties en technici buitenspel gezet. Juist die multilaterale samenwerking heeft internet zo groot gemaakt.

4. Neemt de censuur online toe, als de VS zich terugtrekken?

Nee, niet per se. Landen als Rusland, China en Saoedi-Arabië hebben nu al veel macht over wat hun burgers kunnen lezen en zien online. Turkije blokkeert regelmatig de toegang tot Twitter of YouTube. En in het meest extreme geval, bijvoorbeeld tijdens de volksopstand in Egypte, sluiten zij een provider af en heeft niemand meer toegang tot digitale communicatie.