Column

Succesvol, maar niet gelukkig

Amerika is het land van de succesvolle vrouwen. Niet van de gelukkige vrouwen. Dat dacht ik weleens als ik ze ’s ochtends in het donker op hun gezondheidsklompen door een meter sneeuw van de parkeergarage naar hun werk zag marcheren. Het voelde alsof ik onderdeel was van een groot professioneel damesleger.

rosanhertzberger0-1
Aan het eind van de dag scheurden mijn collega’s in hun minivan – drie kinderzitjes en plakplaatjes op de achterramen – de parkeergarage weer uit, snel naar de kinderopvang van de jongsten, school van de oudsten, supermarkt, voetbalveld, kerk, pianoles en de volgende dag het hele riedeltje weer, en de dag erna weer en de dag erna weer. Met uitzondering van de weekenden, twaalf vakantiedagen, en de acht dagen die je ziek mocht zijn.

Toen mijn Amerikaanse collega – zo eentje met een mini-van met drie kinderzitjes – het afdelingshoofd voor de tiende keer smeekte minder uren te mogen werken, maar weer nul op het rekest kreeg, besloot ze dan maar carrière te maken. Ze haalde een joekel van een beurs binnen en begint binnenkort haar eigen lab. Ik stel me zo voor dat ze over tien jaar, als haar kinderen groter zijn, toch maar gewoon dat stapje richting leerstoel zet.

Amerikanen voeren de lijstjes van topvrouwen al jaren aan. Maar gelukkig? Succesvol zijn is geweldig maar succesvol worden is een keihard bestaan. Neem Hillary Clinton, ik benijd haar niet. Stel je voor: je bent overgekwalificeerd, je kent de beleidsstukken uit je hoofd, je hebt je huiswerk gedaan. En dan kom je tegenover Trump te staan, een flats van een man, met de politieke diepgang van een dameskapper en dito strategie van roddel en achterklap. Zijn campagne is een mijlpaal in de geschiedenis van politieke leugens, maar Hillary is degene die als onbetrouwbaar wordt beoordeeld. En écht uithalen kan ze niet. Oh wee als haar stem overslaat, oh wee als ze agressief overkomt, vergeet te glimlachen. Een rotbaan, ik zeg het u.

In een vrouwvriendelijk land als Nederland kiest de vrouw niet voor succes, maar voor geluk. Die baan moet vooral leuk zijn. Overal waar competitie wordt gevoerd – academie, bedrijfsleven, politiek – is ze afwezig. Voor de Tweede Kamerverkiezingen nemen de komende maanden wederom tien mannen het tegen elkaar op en één vrouw namens een splinterpartijtje. Afgelopen week deed een groep PvdA-vrouwen nog een poging een vrouwelijke tegenkandidaat voor Diederik Samsom te vinden, maar het was tevergeefs.

Zo gaat het hier altijd. Alle vrouwen roepen dat het de hoogste tijd is. Er worden zelfs lijstjes opgesteld van dat handjevol vrouwen die gekwalificeerd zouden zijn. Maar die hebben er stuk voor stuk geen zin in. Die wachten tot de strijd over is en worden minister, nooit minister-president.

Kan er bij ons een Hillary opstaan? Of een Angela Merkel? Of een Theresa May? Het zou een grote toevalstreffer zijn. Dat professionele damesleger, die kritische massa, ontbreekt hier volledig. De Nederlandse vrouw krijgt uitgebreid de ruimte zichzelf uit de wind te houden. Irrelevant te blijven, maar wel gelukkig.

Lees ook deze reportage uit Baltimore: Baltimore, stad der vrouwen