Niet geregistreerd? Dan geen lobby in Brussel

Europese Unie

Frans Timmermans wil strengere lobbyregels voor EU-instellingen. Dat betekent: verplichte registratie van lobbyisten.

Foto ANP

Frans Timmermans wil dat andere EU-instellingen het voorbeeld van zijn Europese Commissie volgen en de registratie van lobbyisten verplicht maken. Volgens de Eurocommissaris (Betere Regelgeving) is dat nodig om „het vertrouwen van de burger terug te winnen”. Timmermans, rechterhand van Commissievoorzitter Juncker, presenteerde woensdag nieuwe plannen om lobbyregels strenger te maken.

De Commissie zelf hanteert sinds november 2014 de regel dat ongeregistreerde organisaties ook niet langs hoeven te komen. Dit leidde tot vierduizend nieuwe inschrijvingen in het nu nog vrijwillige lobbyregister. Daarnaast wordt gepubliceerd welke organisaties bij Eurocommissarissen, leden van hun kabinetten en topambtenaren op de deur kloppen. Timmermans wil die werkwijze uitbreiden naar het Europees Parlement, maar vooral naar de Raad van de Europese Unie, waarin de lidstaten in Brussel zijn vertegenwoordigd en de Europese Raad, bestaande uit de EU-regeringsleiders. Die hebben een slechte naam als het om transparantie gaat en gelden als de ‘black box’ van de EU-besluitvorming.

290916ECO_lobbyists2

Het nieuwe register zou op meer beleidsmakers betrekking moeten krijgen. Het gaat vooral om topambtenaren binnen de raad en binnen het Europees Parlement. Timmermans stelt tevens voor extra transparantie-eisen te stellen aan landen die het zesmaandelijks roulerend EU-voorzitterschap vervullen. EU-ambassadeurs uit die landen kunnen dan alleen ingeschreven lobbyisten ontmoeten.

Op de plannen wordt wisselend gereageerd. Volgens Europarlementariër Sven Giegold (Groenen) valt alleen de ambtelijke top hieronder, „terwijl het ‘be-lobbyen’ van andere hoge functionarissen en afdelingshoofden in het duister gehuld blijft”. Volgens Timmermans is het onverstandig lagere ambtenaren te veel bloot te stellen.

„We moeten onze medewerkers beschermen zodat zij in vrijheid besluiten kunnen voorbereiden die op een hoger niveau genomen worden. Iedereen met een besluitvormingspositie staat straks op de lijst.”

Anti-corruptieorganisatie Transparency International spreekt van „timide, cosmetische veranderingen” en „een gemiste kans”. Vooral in het licht van de recente schandalen rondom de omstreden of onvermelde bijbaantjes van oud-Commissievoorzitter Barroso en oud-Commissaris Kroes. „Dit timide noemen doet ons geen recht”, aldus Timmermans. Hij wees op een onderzoek van Transparency International zelf naar de mate van openheid. De Europese Commissie rolde daaruit na Slovenië als tweede uit de bus.