Machtige bankier

In 1963 moest de hoofdredacteur van de schoolkrant van Fort Hamilton High School in Brooklyn de beste leerling van de eindexamenklas interviewen. Janet Yellen had de hoogste cijfers én ze leidde de schoolkrant. In het interview met zichzelf omschreef ze zich als „een klein figuur, voorovergebogen over een bureau dat lukraak is bezaaid met boeken en potloden”.

Ze werd in het jaarboek door haar klasgenoten wel verkozen tot ‘de slimste van de klas’, maar niet tot ‘degene die het ’t verst zal schoppen’. In 1963 werd nu eenmaal niet van Joodse meisjes uit Brooklyn verwacht dát ze het ver zouden schoppen.

Vijftig jaar later werd Janet Yellen door president Barack Obama uitverkoren om de Amerikaanse centrale bank te leiden. Ook in 2013 was het nog zo ongebruikelijk dat een vrouw baas van de Fed werd, dat Obama haar per ongeluk „meneer Yellen” noemde. Yellen bepaalt nu wat de rente is waartegen de Fed banken geld leent. Dat maakt haar tot een van de machtigste mensen ter wereld: elk woord van haar kan financiële markten op tilt doen slaan.

Ze ging economie studeren omdat ze dat zag als de wetenschap die het leven van gewone mensen kon verbeteren. Na een promotie aan Yale en zes jaar doceren aan Harvard kreeg ze er geen vaste aanstelling. Teleurgesteld trad ze in dienst bij de Fed, waar ze in 1977 haar latere echtgenoot George Akerlof ontmoette. Zoals meer vrouwen van haar generatie spendeerde ze het merendeel van haar leven in de schaduw van haar man. Hij won de Nobelprijs in de economie, kreeg banen aan verschillende universiteiten in de VS en Europa. Zij was de volgzame echtgenote.

Maar toen president Bill Clinton haar in 1997 voorzitter maakte van zijn Raad van Economische Adviseurs vond er een belangrijke verschuiving plaats: nu paste Akerlof zich aan háár carrière aan.

Yellen leidde het Fed-kantoor in San Francisco voordat ze in 2010 ondervoorzitter werd in Washington. Toch was het een verrassing toen zij het instituut echt mocht gaan leiden. Eén van de kritiekpunten was haar leeftijd. Maar Yellen, inmiddels 70, ziet zichzelf als een laatbloeier die nu op het hoogtepunt van haar kunnen is.