Column

Onderzoeksteam MH17 presenteert zich sterk in de media

Het is een verademing als de journaals en de talkshows gewoon de feiten laten prevaleren en de twijfelzaaiers in het stof laten bijten.

Animatie van het Joint Investigation Team (JIT) in NOS Journaal.

Het gesprek van Twan Huys in Nieuwsuur met hoofdofficier van justitie Fred Westerbeke en recherchechef Wilbert Paulissen was tevoren opgenomen, zodat beide heren ook nog door konden naar RTL Late Night.

De hele dag brachten zij in alle media de voortreffelijk gepresenteerde boodschap van het Joint Investigation Team (JIT): met grote stelligheid kan worden geconcludeerd dat vlucht MH17 is neergeschoten door een Russische Buk-raket. De heldere animatievideo’s met daarin echte foto’s en video’s gemonteerd, maakten uitermate duidelijk hoe de vork in de steel zat.

Waarom zorgde deze presentatie voor opluchting, niet alleen bij de nabestaanden van de mensen die in het vliegtuig hadden gezeten, maar ook bij alle televisiekijkers? Inhoudelijk was de strekking al wel ongeveer bekend en de bewijsvoering was nu ook nu weer niet zo sluitend. De Russische televisie kon met even grote stelligheid beweren dat er niks van klopte.

De winst zit in de eenduidigheid van een met autoriteit door gezagsdragers gepresenteerde visie op de werkelijkheid, gestaafd door „karrevrachten informatie”. Dat zijn we namelijk niet meer zo gewend.

Tekst gaat verder onder de video

Laten we teruggaan naar de Tweede Golfoorlog. Toen Bagdad al bijna gevallen was, bleef Saddams minister van Informatie Muhammad Saeed al-Sahaf glashard voor elke camera beweren dat het Amerikaanse leger aan de verliezende hand was. Comical Ali, werd zijn bijnaam, omdat zijn informatie zichtbaar onbetrouwbaarder was dan wat we uit andere bronnen wisten. ‘Onze’ verslaggevers hadden gelijk.

Dat was vóór de opkomst van social media die elk feit in twijfel trekken en er zelf gefabriceerde feiten, of op z’n minst gerede twijfels tegenover plaatsen. De oude media vinden dat vaak grappig en zetten bewijsbare feiten naast de waarheid van de bullebak van het schoolplein, die met evenveel gezag het omgekeerde beweert.

Er zijn nu vele al-Sahafs. Het volk wantrouwt de officiële versie en neigt naar meer geloof in wat het op Facebook heeft gelezen. Donald Trump werd er groot mee, evenals alternatieve genezers en propagandisten voor Brexit. In die laatste campagne werd door sommige politici zelfs glashard beweerd dat je niet te veel waarde moest hechten aan experts. Die geven ook maar een mening. En hebben een agenda.

De traditionele televisie en kranten spinnen garen bij het spektakel. Moet je nou toch eens kijken wat die Trump nu weer durft te beweren. Leuk om naar te kijken.

Intussen kiest de laagopgeleide kijker, die zich toch al niet meer serieus genomen voelt, uit de chaos die brokjes informatie die hem het best bevallen. Dat een politicus aantoonbaar liegt, is geen reden meer om hem te laten vallen.

Kysia Hekster meldde uit Moskou dat 85 procent van de Russen vindt dat er nooit een Russische Buk in Oekraïne gebruikt kan zijn. Dat horen ze namelijk de hele dag op de televisie. Het is een verademing als ons Journaal en de talkshows gewoon eens feiten laten prevaleren en de twijfelzaaiers in het stof laten bijten. Want de aarde is niet plat.