Commentaar

EU duikt bij Klimaatverdrag

nrcvindt

Als antwoord op Brexit en anti-EU-sentiment onder Europese kiezers is Brussel op zoek naar zingeving. Naar nieuwe Europese projecten die in één oogopslag het nut van Europese samenwerking illustreren. Eenvoudige onderwerpen liefst, die meteen de vraag beantwoorden: what’s in it for me? Zoiets als goedkoper bellen in het buitenland, maar dan een paar maatjes groter.

Stop met zoeken. Om te beginnen zou de Europese Unie het VN-klimaatverdrag van Parijs kunnen ratificeren. Het verdrag is in een tijdsgewricht van groeiend nationalisme sterk bewijs dat internationaal overleg wel degelijk resultaat kan opleveren. Klimaatverandering is een zorg voor velen; al lang geen exclusieve hobby meer van wetenschappers en boomknuffelaars. Ondertekening van het akkoord is niet alleen zinvol, maar ook een vrij eenvoudige manier om daadkracht te tonen.

Europa, jarenlang voortrekker in het klimaatdebat, dreigt in de slotfase van ‘Parijs’ pijnlijk achterop te raken. De afspraken voor vermindering van broeikasgas die in Frankrijk zijn gemaakt treden in werking als 55 landen het verdrag geratificeerd hebben én als 55 procent van de uitstoot onder het akkoord is gebracht.

Nadat eerder topvervuilers China en VS hadden geratificeerd, kwam vorige week tijdens de VN-jaarvergadering in New York de ene regeringsleider na de andere trots verkondigen dat ratificatie een feit was: Brazilië, Honduras, Namibië – 31 landen in totaal.

Zo had secretaris-generaal Ban Ki-moon in de schaduw van het snel escalerende conflict in Syrië één goed nieuwsmoment. Trots meldde hij dat zestig landen geratificeerd hebben, die samen verantwoordelijk zijn voor 47,5 procent van de broeikasgassen. Dat is sneller dan verwacht en met nog maar 7,5 procent te gaan is er een kans dat het verdrag dit jaar nog in werking kan treden.

En de EU? Europa kan de ratificatiesnelheid niet bijbenen. De EU-lidstaten zijn verdragspartner en de EU zelf ook. Ratificatie moet daarom door het Europees Parlement, de Europese Commissie, de Europese Raad én de 28 lidstaten. Daarom wordt in Brussel nu overwogen snel de EU-ratificatie te regelen en niet te wachten op de nationale ratificaties, die volgen dan later. Dat betekent tijdwinst, maar druist in tegen het EU-voornemen om nationale parlementen meer zeggenschap te geven. De EU, goed voor 12,1 procent van de uitstoot, kan het akkoord over de drempel duwen. Lukt dat niet, dan wordt het klimaat ook wel gered, maar staat Europa in zijn hemd. Het is niet uit te leggen dat wanneer de hele wereld nog dit jaar het klimaat ‘redt’ de EU bezig is met zichzelf. Omgekeerd kan ratificatie duidelijk maken dat de EU ertoe doet.