Een gamer in de selectie van Ajax

Speler Koen Weijland is de eerste gamer die is gecontracteerd door topclub Ajax. Voetbalgame FIFA spelen lijkt een echte sport te worden.

Koen Weijland, meervoudig Nederlands kampioen FIFA. Hij tekende vorige week een contract bij Ajax. Foto David van Dam

We moeten niet vreemd opkijken, zegt Koen Weijland, als de Nederlandse ‘eSport’ binnen een jaar al zo geprofessionaliseerd is dat álle eredivisieclubs een of meerdere FIFA-spelers hebben aangetrokken. Die kunnen dan in wekelijkse speelronden tegen elkaar uitkomen, net als in het echt, totdat er in de lente een landskampioen is.

Voorlopig is het zover nog niet, al onderzoekt de eredivisie wel al de mogelijkheden. Maar als er een voorteken is, dan is het dat Weijland (23) vorige week, als eerste gamer ooit, werd gecontracteerd door Ajax. De Amsterdamse club volgt het Duitse VfL Wolfsburg, het Engelse West Ham United en het Spaanse Valencia; zij bonden al eerder getalenteerde gamers aan zich. PSV organiseert dit najaar een groot FIFA-toernooi in het eigen stadion, waarna de winnaar een contract krijgt.

„Volgens mij realiseer ik zelf nog niet eens hoe groot dit aan het worden is”, zegt Weijland in Amsterdam Noord. Daar zit het kantoor van Digital Enterprises, dat het management van zijn YouTube-kanaal doet. „Op het officiële WK was het prijzengeld vorig jaar 20.000 dollar. Dit jaar is het vertienvoudigd. En een ander groot toernooi heeft zelfs 1,3 miljoen dollar klaarliggen.”

Voor Weijland betekent het contract met Ajax onder meer dat hij in Ajax-kleding naar zulke toernooien gaat en met die club ‘speelt’. Maar het is ook handige pr: op het YouTube-kanaal dat zijn naam draagt, met na een paar maanden ruim 15.000 abonnees, zullen nu veel vaker filmpjes verschijnen vanuit de Arena, of waarin hij tegen Ajax-spelers gamet. De club hoopt zo aansluiting te vinden bij een (jong) publiek dat van voetbal houdt, FIFA speelt en in Weijland een voorbeeld ziet.

Hij wordt daarnaast ingezet bij evenementen, zoals afgelopen woensdag, toen Ajax een soort combi-toernooi organiseerde waarbij teams van drie (leeftijd 12 tot 18) elkaar bestreden met FIFA én op een echt veldje. De boodschap: heerlijk, dat gamen, maar zorg ervoor dat je ook blijft bewegen.

Verbetenheid van een sportman

Dat hij echt goed was merkte Weijland, die opgroeide in Arnhem, voor het eerst met FIFA 09. Dat was tien jaar nadat hij het spel leerde kennen omdat hij het met Sinterklaas kreeg. „Ik zag dat je ook online tegen anderen kon spelen. Wist ik veel.”

Dat lukte aardig, en een jaar later ging hij met vrienden naar een heus toernooi in Den Haag waar tachtig spelers aan meededen. De winnaar zou zo’n 400 euro krijgen. Met de verbetenheid van een sportman die niet tegen zijn verlies kan: „Werd ik uitgeschakeld in de kwartfinale, na strafschoppen. Daar was ik goed ziek van.”

De keer daarna won hij wél, waarna hij, als zeventienjarige, naar Zuid-Korea mocht voor een internationaal toernooi. Hij „verprutste” er zijn Groningse studie informatie- en communicatiewetenschappen mee, omdat die reis samenviel met de eerste tentamenweek. Later maakte hij in Nijmegen wel zijn studie bedrijfscommunicatie af. Zijn FIFA-carrière bereikte een voorlopig hoogtepunt in 2011, toen hij op het WK in Parijs vierde werd.

Zo kwam Digital Enterprises ook bij hem terecht. Ze hadden filmpjes gezien uit Parijs en zagen in Weijland een YouTube-persoonlijkheid: iemand die niet alleen dat FIFA-spel lekker onder de knie had, maar het ook goed deed voor de camera.

In samenwerking met producent Endemol begonnen ze het YouTube-kanaal Koning FIFA, waarop Weijland te zien was tijdens het spelen. Hij gaf er zelf kleurrijk commentaar bij, speelde tegen spelers van profclubs of accepteerde uitdagingen van ze, zoals ‘scoor drie goals met mijn evenbeeld in het spel’. Zo kwam hij al snel in contact met Ajax. Vorig jaar december behaalde hij de koppositie in de online wereldranglijst van FIFA, waarmee hij zo’n 1,5 miljoen andere gamers achter zich liet. Om zo goed te worden en te blijven speelt Weijland zo’n vier uur per dag FIFA.

Weijland erkent dat hij dat contract waarschijnlijk niet had gekregen als hij aan het stereotype beeld van de te zware, onverzorgde, wereldschuwe gamer had voldaan. Hij sport met regelmaat (hardlopen, zaalvoetbal), praat gemakkelijk en het presenteren gaat hem goed af. Maar met die vooroordelen heeft hij desondanks wel te maken. „Het zegt genoeg dat mensen vaak verbaasd zijn dat de Nederlandse kampioen FIFA geen geek of nerd is.”

Ajax gaat er ver in om Weijland onderdeel van de selectie te maken. Hij heeft een eigen plek in de kleedkamer – al is dat natuurlijk vooral symbolisch. Hij heeft een rugnummer: 39 („Liever had ik 9 gehad, want ik ben altijd spits geweest, maar die heeft Traoré al.”) En hij zal op de elftalfoto’s naast de spelers van Ajax 1 staan.

Maar wacht even. Als de eSport steeds meer op de echte sport gaat lijken, krijgen we op den duur dan net zo’n transfermarkt? Stel dat hij het goed doet bij Ajax, zou een droomclub als Barcelona hem dan niet willen kopen?

Hij lacht. En dan, als een volleerd prof: „Nee hoor, ik ben superblij bij Ajax. Dit is echt mijn club.”