De baas van Wells Fargo komt steeds verder in de problemen

John Stumpf. Foto AFP

Hij kwam donderdag in verdere problemen, de baas van de Amerikaanse bank Wells Fargo, toen hij werd verhoord door het Huis van Afgevaardigden. Nadat senator Elizabeth Warren vorige week John Stumpf opriep op te stappen, vergeleken afgevaardigden hem donderdag met een “bankovervaller”, leider van “een criminele organisatie” en zwendelaar Bernie Madoff. “U hoort in de gevangenis”, zei Democraat Michael Capuano tegen de CEO van één van de grootste banken in de Verenigde Staten.

Stumpf staat centraal in een fraude die LA Times al in 2013 aan het licht bracht, maar waar de bank begin deze maand om werd beboet. De Amerikaanse autoriteit CFPB (Consumer Financial Protection Bureau) legde een recordboete van 185 miljoen dollar (165 miljoen euro) op omdat medewerkers van Wells Fargo ongevraagd bank- en creditcardrekeningen openden. Onderzoek dat terugging tot 2011 wees uit dat waarschijnlijk twee miljoen klanten zo benadeeld zijn, maar de praktijk lijkt in ieder geval terug te gaan tot 2007. Stumpf beloofde het onderzoek daarom uit te breiden. Tot nu toe blijkt uit intern onderzoek van Wells Fargo dat 25 procent van de klanten met wie contact is gezocht een rekening of creditcard hebben waar ze nooit om gevraagd zouden hebben.

Terwijl ruim vijfduizend medewerkers in de afgelopen jaren om deze fraude werden ontslagen, zit Stumpf nog op zijn plek. Wel beloofde hij donderdag voor aanvang van de hoorzitting dat hij zou afzien 41 miljoen dollar aan aandelen die hem waren toegezegd en dat hij dit jaar geen aanspraak zal maken op een bonus. Stumpf betuigde in het Huis “diepe spijt” maar herhaalde dat hij niet van plan is af te treden, omdat hij het probleem wil oplossen. Hij heeft daarvoor echter niet het vertrouwen van zowel Republikeinen als Democraten in beide Kamers van de federale overheid.

Weinig nieuwe inzichten

Hun vragen leverden donderdag weinig nieuwe inzichten in de kwestie op. Stumpf bood geen duidelijkheid over wanneer hij van de misstanden had geweten of wie de hoogste in de boom bij Wells Fargo was die om de fraude was ontslagen. Veel Congresleden waren meer geïnteresseerd hun spreekminuten te besteden aan het ventileren van hun woede dan in antwoorden van Stumpf. Maar op de vragen die hij kreeg was “ik weet het niet” het meest voorkomende antwoord.

Wel kon hij elke afgevaardigde van papier voorlezen hoeveel klanten in hun staat benadeeld zijn. Dit bleek illustratief voor het feit dat de fraude geen lokaal probleem was bij enkele vestigingen van de bank uit San Francisco, maar dat deze in de hele organisatie voorkwam. Tijdens de hoorzitting kwam bovendien het nieuws naar buiten dat Wells Fargo een nieuwe boete van 20 miljoen krijgt opgelegd, ditmaal om fouten die zijn gemaakt bij in de inbeslagname van leaseauto’s van militairen.

Voor veel Congresleden is deze recente fraude het bewijs dat banken niets geleerd hebben van de financiële crisis die werd aangewakkerd door rommelhypotheken en hun bedrijfscultuur niet hebben veranderd. Politici hebben daar wel verschillende oplossingen voor: volgens Democraten moet Wells Fargo worden opgebroken omdat de bank te groot is geworden. Republikeinen zien in de fraude juist het bewijs dat (over)regulering van banken de rotte appels niet verwijdert.

Wells Fargo was vorig jaar de meest waardevolle bank ter wereld, met een totale marktkapitalisatie van 300 miljard dollar. Inmiddels is daarvan 75 miljard verloren gegaan. Uiteindelijk besluiten niet politici of Stumpf daarom het veld moet ruimen, maar het bestuur van de bank. Stumpf is echter niet alleen de CEO, maar ook de voorzitter van de bank.