Congres verwerpt Obama’s veto, druk op relatie Saoedi’s

Stemming Saoedi-Arabië kan worden aangeklaagd voor aandeel in 9/11.

Foto Gary Cameron/Reuters

Het bondgenootschap met Saoedi-Arabië komt in de VS steeds meer onder druk te staan. Het Congres blokkeerde woensdag een veto van president Barack Obama. Daardoor kan de regering van Saoedi-Arabië aangeklaagd worden wegens betrokkenheid bij de aanslagen van 11 september 2001.

Obama had een wet die dat mogelijk maakte, eerder met een veto tegengehouden. Hij vreest dat het bondgenootschap, in de VS zeer impopulair, lijdt onder mogelijke rechtszaken. Ook voorziet hij dat buitenlandse mogendheden soortgelijke wetten gaan aannemen, wat tot problemen voor Amerikanen in het buitenland kan leiden.

Obama’s woordvoerder Josh Earnest noemde de stemming „het genantste dat de Senaat heeft gedaan sinds 1983”. Earnest doelt op een conflict tussen de Senaat en toenmalig president Ronald Reagan over een binnenlandse wet.

Opmerkelijk was hoe massaal het verzet tegen Obama’s veto was, ook in zijn eigen partij. Van de honderd senatoren stemden er 97 tegen zijn veto, en één voor, de Democratische fractievoorzitter Harry Reid. In het Huis van Afgevaardigden stemden 348 tegen en 77 voor.

Het Congres is al langere tijd kritisch over de houding van de regering ten opzichte van Saoedi-Arabië. Om strategische redenen steunt Obama, net als zijn voorgangers, de omstreden monarchie. Het Huis van Afgevaardigden probeerde een week geleden de verkoop van Amerikaanse tanks en pantservoertuigen aan Saoedi-Arabië ter waarde van ruim 1 miljard dollar tegen te houden. Volgens een ruime meerderheid in het Huis moeten er geen wapens worden verkocht zolang het land betrokken is bij de oorlog in Jemen.

Na druk van Obama ging de Senaat toch akkoord met verkoop van zo’n 150 tanks. Maar ook daar was veel gemor te horen in beide partijen. Zo zei de Democraat Chris Murphy:

„Als we echt het wereldwijde extremisme willen terugdringen, moeten we erkennen dat de verspreiding van de Saoedische islamitische ideologie deel van het probleem is.”

In juli werden 28 geheim gehouden pagina’s vrijgegeven van een Amerikaans onderzoeksrapport over 9/11. Daarin stond geen direct bewijs voor Saoedische betrokkenheid, maar het rapport beschreef wel indirecte connecties. De regering zegt dat de vrijgegeven pagina’s niet de conclusie rechtvaardigen dat de Saoedische regering betrokken was. Vijftien van de negentien kapers hadden een Saoedisch paspoort.