Beurzen omhoog na OPEC-deal, maar scepsis blijft

Details van de deal zijn nog onduidelijk. Ook moet de deal nog bekrachtigd worden op een officiële OPEC-vergadering.

Een elektronisch scherm met beurscijfers in Tokio donderdag. Foto Shizuo Kambayashi / AP

Wereldwijd reageren de beurzen positief op de OPEC-deal, die woensdag in Algerije werd gesloten. De Japanse Nikkei steeg 1,4 procent, en ook de AEX kon 1,4 procent stijging noteren. Vooral oliegerelateerde fondsen zijn grote winnaars. Toch gaan zowel de olieprijs als de beurzen niet door het dak, wegens blijvende scepsis over het akkoord.

Woensdagavond sloot de OPEC onverwacht een deal over productiebeperking. Het is voor het eerst in acht jaar dat het oliekartel, waaronder aartsvijanden Iran en Saoedi-Arabië, een akkoord bereikt over een productieplafond. De limiet is afgesproken op 32,5 tot 33 miljoen vaten per dag vanaf november, bevestigde de Iraanse minister van Olie Bijan Namdar Zanganeh. Dat is een verlaging van 250.000 tot 750.000 vaten per dag ten opzichte van wat ze in augustus oppompten.

Over het uitvoeren van de afspraken heerst nog scepsis op de markten. Welk land precies moet inleveren en hoeveel, is bijvoorbeeld nog onduidelijk. Ook moet de deal nog bekrachtigd worden bij een officiële OPEC-vergadering in november. De afspraken van woensdag in Algiers werden gemaakt op een informele bijeenkomst, waar elf van de veertien olieproducerende landen aanwezig waren. Daarom kwam het akkoord ook onverwachts. Bovendien werkt het akkoord alleen als álle landen zich aan de afspraken houden, en dat is in het verleden niet altijd gebeurd.

Overproductie

De laatste twee jaar zijn de olieprijzen sterk gedaald. Kostte half 2014 een vat Brent-olie (ook wel Noordzee-olie) nog ruim 110 dollar, in januari van dit jaar kwam het prijspeil onder de 35 dollar uit, onder andere door overproductie. Toch bleven de OPEC-landen onverminderd doorproduceren, uit angst inkomsten te verliezen.

Veel olieproducerende landen zijn door de lage olieprijs in financiële problemen geraakt. Een groot deel van hun economie is afhankelijk van olie, zoals Saoedi-Arabië. Venezuela raakte in een diepe crisis. OPEC-landen zijn verantwoordelijk voor zo’n 40 procent van de wereldwijde olieproductie.

Olieprijs stijgt inderdaad

Door het aanbod te beperken hopen de OPEC-landen dat de olieprijs weer gaat stijgen. Dat gebeurde al meteen op de beurzen. De prijs van een vat Brent-olie maakt na de deal een sprongetje van zo’n 5 procent: van 46 naar 49 dollar.

Als de olieprijs blijvend hoger blijft, zal het echter lucratiever worden bronnen aan te boren die lastiger te bereiken zijn, en waarvan de productiekosten dus hoger liggen. Zo zullen Amerikaanse schaliegasproducenten waarschijnlijk meer olie gaan oppompen, waardoor de olieprijs vanzelf weer stabiliseert.

Beurzen reageren licht positief

Op de beurzen reageren vooral de oliegerelateerde fondsen van de OPEC-deal. Het Japanse oliebedrijf Inpex steeg 5,7 procent kort na opening en Petroleum Exploration schoot 9 procent omhoog. In China lieten vooral de energiefondsen stijgingen zien, maar daar heerst over het algemeen nog steeds onzekerheid over de Chinese economie, volgens persbureau Reuters.

Ook de Europese beurzen konden winsten noteren. De Amsterdamse AEX-index steeg kort na opening 1,4 procent (456,43 punten). Shell was de koploper met 4,5 procent, maritiem oliedienstverlener SBM Offshore 4,2 procent. De MidKap klom 0,6 procent naar 656,97 punten. Ook in Londen, Frankfurt en Parijs stegen de graadmeters tot 1,6 procent. In Londen won oliebedrijf BP 4 procent en in Parijs Total 4,5 procent.

De luchtvaartsector heeft juist last van de deal, omdat brandstofprijzen hoger worden.