Vraagtekens bij de Marsmissie van Elon Musk

Private ruimtevaart Binnen acht jaar wil de techmiljardair de eerste mensen naar Mars sturen om de planeet te koloniseren. Realistisch?

Foto Reuters/Stringer

Mars koloniseren is volgens Elon Musk de enige manier om de mensheid voor een apocalyptische ramp te behoeden. „We moeten een multiplanetaire soort worden”, zegt hij al jaren. Alleen zo kunnen ‘we’ volgens hem overleven als er iets rampzaligs gaat gebeuren op aarde, of dat nou komt door een asteroïde-inslag, klimaatverandering of zeer geavanceerde kunstmatige intelligentie die zich ineens tegen mensen keert.

De Zuid-Afrikaanse ondernemer achter onder meer autofabrikant Tesla, energiebedrijf SolarCity en ruimtevaartbedrijf SpaceX kondigde dinsdag aan dat hij daarom ook daadwerkelijk missies naar Mars wil gaan uitvoeren, en wel binnen twee jaar. In 2018 wil Musk met SpaceX een onbemande raket die kant op sturen ter verkenning, en vanaf 2024 wil hij raketten met honderd mensen per stuk naar Mars laten vliegen, om de buurplaneet te koloniseren.

Terwijl bestaande, onbemande missies naar Mars nu nog meer dan een miljard euro per stuk kosten, voorspelt Musk dat een ticket voor de ambitieuze kolonisten niet meer hoeft te gaan kosten dan „200.000 dollar, misschien zelfs 100.000 per persoon”. Hoe realistisch zijn die grootse plannen?

Grote ontploffing

Musks plan komt nog geen maand na een grote ontploffing van een van zijn raketten die een satelliet in een baan rond de aarde moest brengen. Maar SpaceX mag nog steeds voor de Amerikaanse NASA lanceringen uitvoeren, en het heeft al vele satellieten succesvol de lucht in geschoten. „Het is een zeer serieus te nemen ruimtevaartbedrijf”, aldus Rolf de Groot, coördinator wetenschappelijke missies van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA.

SpaceX zou bovendien niet de eerste organisatie zijn die een onbemande missie naar de rode planeet stuurt. Dat is de NASA in 1971 al voor de eerste keer gelukt. Over drie weken landt als alles goed gaat een nieuwe missie van de Europese ESA, en in 2020 weer.

„Musk heeft ons vaker verbaasd met de snelheid waarmee hij dingen voor elkaar krijgt, zoals bijvoorbeeld zijn lancering van een herbruikbare raket die na gebruik weer kan landen op aarde”, zegt De Groot.

Waar kennen we Elon Musk van? De tekst gaat verder onder de slideshow.

De ESA richt zich nu nog helemaal niet op bemande missies, de Amerikaanse NASA heeft twee jaar geleden losgelaten dat zij niet eerder dan 2035 mensen op Mars denken te kunnen brengen. Musk geeft geen technische details dus het is erg lastig in te schatten of zijn tijdlijn van 2024, over acht jaar al, realistisch is.

„Een privaat bedrijf kan dat mogelijk wel sneller voor elkaar krijgen dan een overheidsorganisatie zoals NASA of ESA”, zegt De Groot. „Ook omdat een privaat bedrijf bepaalde risico’s voor de inzittenden misschien eerder acceptabel vindt dan overheden.” Nog afgezien van de vraag of het in 2024 al kan, en hoe prettig het überhaupt is om Mars te koloniseren, is het dus ook afwachten hoeveel mensen hun leven op die manier willen riskeren.

Geen financiële onderbouwing

Volgens De Groot van de ESA kosten de ‘ExoMars’-missies van die organisatie in totaal zeker 1 miljard euro per keer. Dat is veel te duur om commerciële Marsvluchten levensvatbaar te maken, daarvoor moet de gebruikte techniek vele maler goedkoper worden dan nu. Maar ook de haalbaarheid van het relatief goedkope ticket van Musk is lastig hard te maken. Hij geeft namelijk geen gedetailleerde financiële onderbouwing.

Waar haalt Musk zelf zijn geld vandaan? SpaceX is helemaal bekostigd door private investeerders, onder wie Musk zelf. Vorig jaar kreeg het nog een investeringsronde van 1 miljard dollar van onder meer Google, waardoor het bedrijf nu in totaal zo’n 12 miljard dollar waard is. Het verdient geld met satellietlanceringen, maar het maakt geen omzet- of winstcijfers bekend.

De andere bedrijven van Musk draaien vooralsnog grote verliezen, en veel analisten denken dat dat ook geldt voor SpaceX. In sommige Amerikaanse commentaren klinkt dan ook door dat deze aankondiging vooral een manier van Musk lijkt om nieuwe investeringen aan te trekken voor SpaceX.

De Groot: „Het lijkt mij dan wel dat dat vooral investeerders moeten zijn die niet per se hun geld willen terugverdienen, maar zichtbaar willen bijdragen aan een project dat tot de verbeelding spreekt.

„Want hoe realistisch het koloniseren van een andere planeet en het redden van de mensheid nou werkelijk is – tot de verbeelding spreekt het zeker.”